Archiefdocument
Origineel
[In de linkerbovenhoek, getypt:]
N E D E R L A N D S C H E V E E H O U D E R I J C E N T R A L E.
No. 2128 afd. Wa.A
[In het midden boven, in rode inkt geschreven:]
Copy
[In de rechterbovenhoek, in rode inkt geschreven:]
domin 28/6 17'40
[Gecentreerd, getypt:]
Opgave voor de Nederlandsche Veehouderijcentrale
afdeeling secretariaat.
[Linkerkolom, getypt en handgeschreven:]
In het vrieshuis opge-
slagen op
Zaterdag 22 Juni 1940.
desmiddags 12 uur.
[Lijst met producten, getypt met handgeschreven cijfers links en rechts:]
........................................ kg. varkensvleesch
........................................ ” spek
........................................ ” rundvleesch
........................................ ” ander vleesch
........................................ ” gevogelte
................................ vaten haring
........................................ kg. andere visch
8417 ........................... ” boter
................................. stuks eieren
712 ............................ kg. groenten
50845 ......................... ” fruit
10606 ......................... ” diverse
[Rechterkolom, getypt en handgeschreven:]
De vrijzijnde ruimte kan
bevatten en is geschikt
voor het langdurig bewa-
ren van:
........................................ kg.
of ................................... ”
” ...................................... ”
” ...................................... ”
” ...................................... ”
” .............................. vaten
” ...................................... kg.
” ...................................... ”
” ................................. stuks
” 800.000 - 1.400.000 kg.
” 600.000 - 3.200.000 ”
”
[Onderaan het document, getypt en handgeschreven:]
Datum 22 Juni 1940.
Naam van het koel vrieshuis:
Koelhuis Centrale Markt
Onderteekening:
[Geen handtekening aanwezig]
--- Dit document is een officiële opgave van de voorraden en de beschikbare koelcapaciteit van het "Koelhuis Centrale Markt" op 22 juni 1940. Het formulier is gericht aan de Nederlandsche Veehouderijcentrale (NVC), een crisisorganisatie die toezag op de productie en distributie van dierlijke producten.
Opvallend is de verdeling van de opgeslagen goederen: er ligt relatief weinig boter (8.417 kg) en groenten (712 kg) opgeslagen in vergelijking met fruit (50.845 kg). De resterende vrije capaciteit ("vrijzijnde ruimte") is echter enorm groot, met schattingen tussen de 800.000 en 1.400.000 kg voor groenten en zelfs tot 3.200.000 kg voor fruit. Dit suggereert dat het koelhuis op dat moment grotendeels leeg stond of dat er grote aanleveringen werden verwacht.
De handgeschreven toevoeging "koel" boven "vrieshuis" duidt op een correctie van de functie van het gebouw of de specifieke afdeling waarover gerapporteerd wordt. De rode aantekening "Copy" en de datum "28/6" rechtsboven wijzen op administratieve verwerking enkele dagen na de initiële opname.
--- Het document dateert van juni 1940, slechts enkele weken na de Nederlandse capitulatie (15 mei 1940). De Duitse bezetter begon vrijwel direct met het stroomlijnen van de voedselvoorziening en het inventariseren van de nationale voorraden. De Nederlandsche Veehouderijcentrale speelde hierin een cruciale rol. Zij fungeerde als een centraal orgaan dat inzicht moest houden in de beschikbare levensmiddelen om distributie (en later ook export naar Duitsland) te kunnen reguleren.
Het "Koelhuis Centrale Markt" was een vitaal onderdeel van de infrastructuur in Amsterdam. Het feit dat dergelijke gedetailleerde opgaven moesten worden ingestuurd, illustreert de overgang naar een strak geleide distributie-economie waarin de overheid (onder toezicht van de bezetter) volledige controle probeerde te krijgen over de voedselketen. De enorme vrije capaciteit die wordt gemeld, is interessant in het licht van de naderende schaarste; in de loop van de oorlog zouden deze ruimtes steeds vaker gevuld worden volgens de prioriteiten van de bezettingsmacht. WA