Getypte rapportage of brief (doorslag/typoscript), pagina 2. 2.
voor Volksvoeding hiertoe medewerken. Het kapitaal van dat In-
stituut (± ƒ 200.000,--) geeft slechts zoo weinig rente, dat dit
onderzoek slechts op zeer bescheiden schaal verricht kan worden.
Wèl heeft het Bestuur van het Instituut verleden jaar besloten
om desnoods het kapitaal aan te spreken, om het onderzoek op meer
efficiente wijze te kunnen aanpakken, maar het is begrijpelijk,
dat zulks alleen mogelijk is, omdat men de hoop had, dat spoedig
langs anderen weg in de tekorten voorzien zou worden. Het labo-
ratorium van het Instituut is, met goedkeuring van de Gemeente
Amsterdam, ondergebracht in het Laboratorium voor Physiologische
Chemie van de Universiteit van Amsterdam. Hierdoor heeft het de
beschikking over een bibliotheek, die de belangrijkste publica-
ties op het gebied van de voeding bevat, over laboratoriumruim-
ten, over een goede outillage o.a. een groote kwartsspectograaf
met toebehooren, een Röntgentoestel, verschillende vaten van 100
en 500 liter, een groote supercentrifuge, filter- en destilla-
tie-inrichtingen voor het verwerken van honderden kg materiaal,
verder over een stal met ongeveer 1000 proefdieren (witte ratten).
De plannen voor den bouw van een nieuw laboratorium zijn gereed
en zijn, ook na de jongste bezuinigingsmaatregelen, intact geble-
ven.
In het afgeloopen jaar heeft het Instituut, naar ik meen,
reeds niet onbelangrijk werk op het gebied van de toepassing van
de nieuwe voedingsleer op de volksvoeding verricht. Zoo hebben
we, op verzoek van den heer C.C.C. van Stolk, een uitvoerig on-
derzoek ingesteld over vitamine-gehalte en verteerbaarheid van
de verschillende soorten oorlogsbrood; verder hebben we den in-
vloed nagegaan van de mate van uitmaling van het meel op het vi-
taminegehalte en de voedingswaarde van de maalproducten. De re-
sultaten van deze onderzoekingen zullen waarschijnlijk van groot
belang kunnen zijn voor de bereiding van brood in de toekomst,
omdat gebleken is, dat door uitmaling boven zekere grens, het vi-
taminegehalte van het maalproduct niet of nauwelijks toeneemt.
Voor de z.g. Pols-commissie van den Voedingsraad hebben we
van honderden bloedmonsters het gehalte aan eiwit, vitamine A,
vitamine C, phosphatase, haemoglobine en nicotinezuur bepaald.
Een nieuwe objectieve colorimeter werd geconstrueerd, om het vi-
tamine A en C-gehalte in kleine hoeveelheden bloed te kunnen be-
palen.
Van het voedsel van de Amsterdamsche gaarkeuken wordt regel-
matig het vitamine C-gehalte bepaald.
Verder hebben we de methodes van bepaling van nicotinezuur
en van lactoflavine, twee belangrijke vitamines, verbeterd. Zooals
ik reeds vermeld heb, is het ons gelukt om aan te toonen, dat in
boter nog andere (onbekende) vitamines voorkomen, behalve het vi-
tamine A en D. Wij zijn nu bezig met pogingen om deze nieuwe stof
(fen) in zuiveren toestand te isoleeren.
Voor het Rijksbureau voor Huiden en Leder verrichtten wij een
onderzoek naar de voedingswaarde van lijmvleesch.
Al deze onderzoekingen worden mogelijk, omdat, zooals boven
reeds medegedeeld werd, het Bestuur van het Nederlandsch Insti-
tuut voor Volksvoeding een deel van het kapitaal heeft aangespro-
ken voor de aanstelling van een viertal afgestudeerde krachten
(chemici en medici) en een achttal analysten, en voor de bestrij-
ding van laboratoriumkosten. In totaal bedragen deze kosten op
het oogenblik ongeveer ƒ 2.000,-- per maand. Een deel hiervan
komt terug als retributie voor bewezen diensten, o.a. van parti-
culieren, van de Akkerbouw-Centrale, van de Zuivel-Centrale;
maar tot nu toe niet voldoende om interen van het kapitaal te
voorkomen.
Naar mijn meening zijn er nog vele onderzoekingen over voeding
hier te lande noodig in het belang van land- en tuinbouw, waar-
aan * Wetenschappelijke focus: Het instituut richt zich op toegepast voedingsonderzoek. Belangrijke thema's zijn vitamines (A, C, D, nicotinezuur/B3, lactoflavine/B2), de voedingswaarde van brood en de gezondheidstoestand van de bevolking.
* Faciliteiten: Er wordt gebruikgemaakt van moderne apparatuur voor die tijd, zoals een kwartsspectrograaf en supercentrifuges, gevestigd bij de UvA. De aanwezigheid van 1000 witte ratten duidt op grootschalige biologische proeven.
* Financiën: De organisatie verkeert in financiële nood. Het kapitaal van 200.000 gulden rendeert onvoldoende, waardoor er op het kapitaal moet worden ingeteerd om personeel (chemici, medici, analisten) en onderzoek te bekostigen.
* Samenwerkingen: Het instituut werkt samen met de overheid (Voedingsraad, Rijksbureau voor Huiden en Leder) en semioverheidsinstanties (Akkerbouw- en Zuivel-Centrale). Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De term "oorlogsbrood" verwijst naar de distributie van brood met een verplichte, hogere uitmalingsgraad (zodat er meer brood uit een hoeveelheid graan gehaald kon worden), wat directe invloed had op de vitamine-inname van de bevolking.

Het onderzoek naar "lijmvleesch" (een bijproduct van de leerlooierij) toont de noodzaak aan om in tijden van schaarste alternatieve eiwitbronnen te vinden. De "Pols-commissie" was betrokken bij grootschalige voedingssurveys om de volksgezondheid te monitoren. Het Nederlandsch Instituut voor Volksvoeding (onder leiding van prof. dr. B.C.P. Jansen) was cruciaal voor het wetenschappelijk onderbouwen van het voedselbeleid in oorlogstijd.