Handgeschreven brief (klacht/verklikking). 4 juli 1941. Anoniem ("Eenige gedupeerde uit de omtrek"). Nº 72/47/1. M. 1941 5/7
A'dam 4 Juli 1941.
n.i. Insp.

Geachte Heeren

Gaarne zou ik van u vernemen of het venten zonder ventvergunning geoorloofd is. Het gaat om den Heer L. v. Emmerik deze heeft zijn fruitzaak gevestigd aan de Plantage Kerklaan ~~17~~ 23. ~~off~~. Daar deze persoon niet in het bezit is van een ventvergunning en iederen dag om ongeveer circa 10 uur zijn winkel verlaat om te gaan venten onder het mom dat hij zijn klanten gaat bedienen, daarvoor plaatst hij een weegschaal op een bakfiets en gaat de buurt afventen. Ook is daar in dat huis gezin een zwager inwonend den Heer B. Sluis. Deze kunt u iedere vrijdag in de buurt van de Plantage ontmoeten ventende met bloemen eveneens zonder ventvergunning. Uw kunt zich daar van overtuigen 's, ochtend op vrijdag daar deze persoon (Sluis) vertrekt van af Plantage Kerklaan van af het bewuste fruithuis. Hopende dat boven omschrevene zal een einde maken aan het venten zonder vergunning daar iedere venter immers zijn kosten heeft en deze personen van beide kanten inkomsten hebben zonder lasten

Eenige gedupeerde uit de omtrek.

Jr * Inhoud: De schrijver van de brief beklaagt zich over oneerlijke concurrentie. Twee personen (L. van Emmerik en B. Sluis) zouden zonder de benodigde vergunning goederen (fruit en bloemen) op straat verkopen ("venten"). De brief is zeer specifiek over de werkwijze: de fruitverkoper zou rond 10:00 uur met een bakfiets en weegschaal vertrekken onder het voorwendsel klanten te bedienen, terwijl hij in feite de buurt afvent.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is formeel maar vertoont enkele grammaticale archaïsmen en fouten die typerend zijn voor de tijd en de sociale context (bijv. "Uw kunt zich daar van overtuigen"). De toon is verontwaardigd en beschuldigend.
* Fysieke kenmerken: Het handschrift is een vlot, hellend cursief. Er zijn duidelijke doorhalingen bij het huisnummer (van 17 naar 23), wat wijst op een poging tot nauwkeurigheid van de melder. * Tijdsgeest: De brief is geschreven in juli 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er een sterke toename van overheidsbemoeienis en regelgeving omtrent handel en distributie.
* Sociaal-economisch: Schaarste en strikte regulering zorgden voor spanningen tussen winkeliers. Het "verklikken" van buren of concurrenten bij de instanties was een frequent verschijnsel, vaak ingegeven door economische jaloezie of overlevingsdrang. De afzender noemt zichzelf expliciet een "gedupeerde", wat duidt op een vermeend verlies van inkomsten door de illegale praktijken van de buren.
* Locatie: De Plantage Kerklaan ligt in de Plantagebuurt, een wijk die grenst aan de Jodenbuurt in Amsterdam. Hoewel de brief primair over economische vergunningen gaat, is de context van de bezettingstijd en de locatie (waar veel Joodse Amsterdammers woonden en werkten) historisch relevant voor de bredere administratieve controle in die wijk. B. Sluis L. van Emmerik