Handgeschreven ambtelijke notitie/memo.
Origineel
Handgeschreven ambtelijke notitie/memo. 22 en 24 november 1941. [Bovenaan, boven de lijn:]
v Ostadestraat I
[Rechtsboven:]
Mr Penning oproepen
24-11-41
deken [?]
[Hoofdtekst:]
Inspecteur
Klacht Spaans
(heeft ook briefje geschreven)
A. Penning, stpl.
Ferd. Bolstr. hoek
v Ostadestr.
man werkt in
Duitschland. ; vrouw
neemt echter stpl.
in. Dat is eten van
2 wallen, zegt Spaans
[Onderaan:]
morgen 26-11-’41
10-12 uur
behoort bij brief 72/66/17. d.d. 22/11 ‘41 Dit document betreft een ambtelijke verwerking van een aangifte van vermeende sociale fraude. Een persoon genaamd Spaans heeft een klacht ingediend tegen de familie Penning. De beschuldiging luidt dat de heer Penning in Duitsland werkt (waarschijnlijk gedwongen of via de Arbeitseinsatz), maar dat zijn vrouw desondanks 'stempelt' (afkorting "stpl." voor stempelgeld/werkloosheidssteun).
De klager gebruikt de metafoor "eten van twee wallen" om aan te geven dat het gezin onterecht dubbele inkomsten geniet: zowel een salaris uit Duitsland als een uitkering van de Nederlandse overheid. De notitie dient als instructie voor een inspecteur om de zaak te onderzoeken en bevat details over een oproep voor verhoor en een koppeling naar een eerder binnengekomen schriftelijke klacht (het "briefje"). Het document is opgesteld in november 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Dit was een periode van toenemende schaarste, strenge controle en de introductie van de Arbeitseinsatz. Het 'verklikken' van buren voor sociale fraude of andere overtredingen kwam in deze jaren veelvuldig voor, vaak gedreven door persoonlijke rancune, armoede of een gevoel van onrechtvaardigheid over de verdeling van schaarse middelen. De straatnamen plaatsen het incident in de Amsterdamse wijk 'De Pijp', een typische volksbuurt in die tijd. De afkorting "stpl." verwijst naar de stempelplaatsen waar werklozen zich dagelijks moesten melden om in aanmerking te komen voor steun. Inspecteur (geadresseerde) Spaans (klager) A. Penning (beschuldigde).
Samenvatting
Dit document betreft een ambtelijke verwerking van een aangifte van vermeende sociale fraude. Een persoon genaamd Spaans heeft een klacht ingediend tegen de familie Penning. De beschuldiging luidt dat de heer Penning in Duitsland werkt (waarschijnlijk gedwongen of via de Arbeitseinsatz), maar dat zijn vrouw desondanks 'stempelt' (afkorting "stpl." voor stempelgeld/werkloosheidssteun).
De klager gebruikt de metafoor "eten van twee wallen" om aan te geven dat het gezin onterecht dubbele inkomsten geniet: zowel een salaris uit Duitsland als een uitkering van de Nederlandse overheid. De notitie dient als instructie voor een inspecteur om de zaak te onderzoeken en bevat details over een oproep voor verhoor en een koppeling naar een eerder binnengekomen schriftelijke klacht (het "briefje").
Historische Context
Het document is opgesteld in november 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Dit was een periode van toenemende schaarste, strenge controle en de introductie van de Arbeitseinsatz. Het 'verklikken' van buren voor sociale fraude of andere overtredingen kwam in deze jaren veelvuldig voor, vaak gedreven door persoonlijke rancune, armoede of een gevoel van onrechtvaardigheid over de verdeling van schaarse middelen. De straatnamen plaatsen het incident in de Amsterdamse wijk 'De Pijp', een typische volksbuurt in die tijd. De afkorting "stpl." verwijst naar de stempelplaatsen waar werklozen zich dagelijks moesten melden om in aanmerking te komen voor steun.