Administratief register / Lijst van achterstallige betalingen voor kramenrecht. April 1941. No 85/1/17 M.1341-22 / 467
Schulden kramenrechtgelden
Tot betalen
Aan de aanmaning dd 15 April 1941
hebben niet voldaan:

J.J.G.K. Harings.
Keizersgracht 53.
schuld bedraagt per 19 April '41 f 0.82
laatste betaling dd 10/10. 1939. f 2.-
plaatst ± 2 kramen per week
op Noorder markt en Lindengracht niet betaald 30/4 '41 B

A. Schelvis Rapenburgerstraat 102 II
Overleden?
schuld bedraagt per 19 April '41 f 1.77.
laatste betaling dd 23/7. 1940 f 0.90.
heeft vergunning voor
markt Milenburg [Molenburg?] niet betaald 30/4 '41 B

[Doorgehaald met rode lijn:]
J. Jongbloed Brouwersgracht 131
schuld bedraagt per 19 April '41 f 1.52
laatste betaling dd 3/1. 1939 f 1.-
heeft vergunning voor
Westerstraat, Lindengracht.
Noordermarkt.
plaatst slechts 1 kraam.
[In rood stempel:] 23 APR. 1941 heeft 1.52 betaald

allen
mi. oproepen en indien aan oproeping geen gevolg wordt gegeven intrekken

A. Jansen Lindengracht 93.
heeft na aanmaning op
14 April 1941 f 2.50 betaald
zijn schuld bedraagt per 19/4. '41 f 5.95
Hem is medegedeeld dat hij
te weinig heeft gestort en moet
bijbetalen.
Hieraan tot heden niet voldaan
Plaatst ± 40 kramen op Linden-
gracht, Westerstraat en Noordermarkt.
mij laatste waarschuwing sturen en wanneer
hieraan niet wordt voldaan vergunning
intrekken
[In rood stempel:] 23 APR. 1941 heeft 2.50 betaald
[Kantlijnnotitie in rood:] Jansen betaalt nu af, dus m.i. even aanzien.
[Rechtsonder:] Aan Inspecteur Ter behandeling [geparafeerd] Het document is een administratief overzicht van de gemeente Amsterdam uit april 1941, betreffende marktkooplieden die een achterstand hadden in de betaling van het zogenaamde 'kramenrecht' (de belasting voor het mogen voeren van een marktkraam).

Uit de details blijkt een strikte opvolging:
* Individuele dossiers: Er wordt per persoon bijgehouden wat de schuld is, wanneer de laatste betaling was en op welke markten zij actief zijn.
* Handhaving: Er wordt gedreigd met het intrekken van de vergunning als er niet wordt betaald ("vergunning intrekken").
* Actualiteit: De rode aantekeningen en stempels laten zien dat het document een levend werkdocument was. Zo is de schuld van J. Jongbloed voldaan en is de zaak voor hem afgedaan (doorgehaald).
* Geval Jansen: Deze handelaar valt op door het grote aantal kramen (40) en een aanzienlijke schuld. Omdat hij is begonnen met afbetalen, adviseert de ambtenaar in de kantlijn om het nog "even aan te zien" voordat de vergunning wordt ingetrokken. Dit document stamt uit het tweede jaar van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ondanks de oorlogssituatie bleven de gemeentelijke administratie en de inning van lokale belastingen gewoon doorgaan. De genoemde locaties (Lindengracht, Noordermarkt, Westerstraat) zijn nog steeds bekende marktlocaties in Amsterdam.

Dergelijke documenten zijn waardevol voor historisch onderzoek naar de sociaal-economische positie van marktkooplieden in die tijd. De vraag bij A. Schelvis ("Overleden?") herinnert aan de onzekere tijden van de bezetting, waarin administraties probeerden de status van burgers te achterhalen. De documentatie van de markten geeft ook een beeld van de schaal van de handel; van kleine handelaren met 1 of 2 kramen tot grotere ondernemers zoals Jansen met 40 kramen. A. Jansen A. Schelvis J. Jongbloed J.J.G.K. Harings Ter behandeling (Inspecteur) Gemeente Amsterdam