Getypt ambtelijk rapport met handgeschreven kantekeningen, stempels en handtekeningen. 30 juli 1942. Een controleur van het Marktwezen. R A P P O R T

Mej: G.M. de Groot-Kouwenberg, oud 29 jaar en wonende Jan Pieter Heijestraat 106 alhier, verzoekt om een erkenning als kleinhandelaarster in fruit. Zij verklaart reeds 18 jaar in de betrokken kleinhandel werkzaam te zijn, namelijk 14 jaar als winkelbediende en de laatste 4 jaren als zelfstandig ~~xxx~~ kleinhandelaarster. Bij onderzoek is mij dit juist gebleken. Aanvraagster is namelijk 14 jaar in dienst geweest bij haar ouders die op bovengenoemd adres een winkel hadden voor de verkoop van visch, fruit en delicatessen. In Mei 1938 hebben haar ouders deze zaak overgedaan aan aanvraagster en wordt deze tot heden door haar nog beheerd. Een en ander bleek mij ondermeer uit een Politievergunning, waarbij aan de Groot-Kouwenberg toestemming is verleend de zaak op Zondagmiddag geopend te hebben voor verkoop van visch, fruit en delicatessen. Zij heeft nimmer toegang gehad tot de Centrale Markt omdat het fruit, hetwelk zij verhandelde haar op bestelling werd geleverd of door haar moeder op de Centrale Markt ingekocht. (Deze heeft namelijk wel toegang tot de Centrale Markt.) Voor zoover door mij kan worden beoordeeld heeft de Groot-Kouwenberg de vragen van haar invulformulier naar waarheid beantwoord.

Amsterdam 30 Juli 1942
Controleur,

Den Heer Bedrijfschef
van het Marktwezen.

[Handtekening: J. v.d. Broek (?)] [Handtekening: B. Elshout]

[Paars stempel:] Nº 2B / 52 / M. 1942 30/7

[Handgeschreven in rood potlood:] 2B/52/M

[Handgeschreven aantekeningen onderaan:]
doorzenden h. f. d. b. [hoofd van de belasting?]
+ afschrift rapport contr.
[Handtekening: Elshout]
[Initialen: Acc. [Onleesbaar]] * Inhoud: Het document is een gunstig advies van een controleur aan zijn superieur over de vakbekwaamheid en betrouwbaarheid van een winkelierster. De aanvraagster, Geertruida Maria de Groot-Kouwenberg (29 jaar), wil officieel erkend worden als fruitverkoper. Ze runt een gecombineerde vis-, fruit- en delicatessenzaak die ze in 1938 van haar ouders heeft overgenomen.
* Bijzonderheden:
* De controleur bevestigt dat ze al sinds haar 11e (18 jaar ervaring op 29-jarige leeftijd) in de zaak werkt.
* Er wordt expliciet vermeld dat ze nooit zelf op de Centrale Markt kwam, omdat haar moeder de inkoop deed. Dit was een belangrijk detail voor de administratie van het Marktwezen.
* Opmerkelijk is de vermelding van een politievergunning voor zondagsopening, wat in die tijd niet vanzelfsprekend was.
* Taalgebruik: Formeel-ambtelijk Nederlands ("alhier", "hetwelk", "aanvraagster"). Er is een kleine typefout hersteld met kruisjes (~~xxx~~) over het woord "van". * Historische context: Het document dateert uit de zomer van 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de distributie van voedsel strikt gereguleerd via een vergunningstelsel. Zonder officiële erkenning ("erkenning") kreeg een winkelier geen toewijzing van goederen om te verkopen.
* Lokaal: De Jan Pieter Heijestraat is een bekende winkelstraat in Amsterdam Oud-West. De "Centrale Markt" verwijst naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, destijds het zenuwcentrum voor de voedselvoorziening van de stad.
* Administratieve achtergrond: Het Marktwezen was de gemeentelijke instantie die toezicht hield op de markten en de handel in levensmiddelen. Dergelijke rapporten waren essentieel om de "economische betrouwbaarheid" en de geschiedenis van een onderneming vast te leggen in een tijd van schaarste en zwarte handel. B. Elshout G.M. de Groot J. v.d. Broek Marktwezen