Ambtsbrief / Circulaire van de Gemeente Amsterdam. 15 augustus 1942. De Wethouder voor de Arbeidszaken (Gemeente Amsterdam). [Linksboven, handgeschreven:]
P/B. Nº 8A/53/1

[Midden boven, paars stempel:]
M. 1342 12/8

[Midden boven, getypt:]
G E M E E N T E A M S T E R D A M.

[Onder het stempel:]
No. 1330 Arb. 1942.

[Links onder het nummer:]
Onderwerp: Sportvereenigingen
van gemeente-personeel.

[Rechtsboven:]
Amsterdam, 15 Augustus 1942.

[Rechtsboven, handgeschreven paraaf/notitie:]
mw. S[..]

[Linkermarge, handgeschreven:]
med
bij
MW.

[Inhoud brief:]
Ten einde een overzicht te verkrijgen van de sport-
vereenigingen, welke door en ten behoeve van het personeel
der onderscheiden diensttakken zijn opgericht, zal ik gaarne
vóór den 30en Augustus a.s. van U een opgave ontvangen van
de bij Uw diensttak bestaande vereenigingen of clubs ter be-
oefening van een der takken van sport door personeel van Uw
diensttak.

In deze opgave zal moeten worden vermeld:
a. welke sport beoefend wordt;
b. het aantal leden;
c. of ambtenaren en werklieden als lid kunnen toetreden;
d. de samenstelling van het bestuur;
e. het bedrag der contributie;
f. of de vereeniging of club over een eigen terrein of lo-
kaal beschikt.

[Ondertekening:]
De Wethouder voor de Arbeidszaken,
[Handtekening]

[Linksonder:]
Aan Heeren Hoofden van
administratiën, diensten
en bedrijven.

[Uiterst linksonder:]
Arb.Z., Stadhuis
A'dam, Aug. '42. * Doel van het document: De wethouder verzoekt om een gedetailleerde inventarisatie van alle sportclubs binnen de verschillende gemeentelijke diensten van Amsterdam. Er wordt gevraagd naar ledenaantallen, bestuurssamenstelling, financiën (contributie) en faciliteiten.
* Sociale structuur: Punt 'c' ("of ambtenaren en werklieden als lid kunnen toetreden") duidt op de toenmalige strikte sociale scheiding tussen witboordpersoneel (ambtenaren) en blauwboordpersoneel (werklieden), zelfs binnen de context van ontspanning.
* Administratieve sporen: De diverse handgeschreven nummers (zoals 8A/53/1) en het stempel "M. 1342" wijzen op de registratie in het archiefsysteem van de betreffende dienst. De afkorting "Arb.Z." staat voor Arbeidszaken. * Historische periode: De brief is gedateerd op 15 augustus 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Bestuur onder bezetting: In 1942 stond het bestuur van de gemeente Amsterdam onder sterke invloed van de bezetter. De wethouder voor Arbeidszaken in die periode was de NSB'er T.J. Sluis.
* Gleichschaltung (Gelijkschakeling): Hoewel de brief oogt als een normale administratieve inventarisatie, past dit verzoek in het bredere streven van de bezetter en collaborateurs om grip te krijgen op het maatschappelijk leven en verenigingen. Door informatie te verzamelen over besturen en leden, kon men controleren of verenigingen voldeden aan de nieuwe richtlijnen (zoals het uitsluiten van Joodse leden of de controle op politieke betrouwbaarheid van bestuursleden).
* Sport als controle-instrument: Sportverenigingen waren belangrijke sociale kringen; het in kaart brengen hiervan was een stap naar centralisatie en toezicht op de vrije tijd van het overheidspersoneel.