Dienstmededeling/Circulaire van de Gemeente Amsterdam. 31 oktober 1942. De Burgemeester van Amsterdam (E.J. Voûte) en de Gemeentesecretaris (J.F. Franken). Hoofden van Administratiën, Diensten en Bedrijven. No. BM/68/1 z. 1942 6/11

No. 1717a Arb.1942. GEMEENTE AMSTERDAM Amsterdam, 31 October 1942.

ONDERWERP:
Onderlinge ruiling van arbeids-
plaats ter verkleining van den af-
stand van huis naar werk.

Aan Heeren Hoofden van
Administratiën, Diensten en Bedrijven,

Hierbij vestig ik Uw aandacht op het volgende:
Van ambtenarenzijde is de aandacht gevraagd voor de
omstandigheid, dat vele ambtenaren door het gemis van hun
rijwiel gedwongen zijn van de tram gebruik te maken om
van hun woonhuis naar het werk te gaan en des namiddags
wederom terug te keeren, hetgeen in vele gevallen bezwaarlijk
te dragen kosten met zich mee heeft gebracht.
In verband hiermede is de vraag gesteld, of het mogelijk
zou zijn, dat de personen, wier rijwiel gevorderd is, van
bureau zouden kunnen ruilen, voorzoover zulks tenminste
niet in strijd is met het dienstbelang.
Gaarne zou ik deze mogelijkheid willen onderzoeken en
verzoek U mitsdien te willen doen nagaan of onder de onder
U ressorteerende ambtenaren en werklieden belangstelling
bestaat voor een eventueele ruiling van arbeidsplaats.
Ik verzoek U de resultaten van Uw onderzoek voor
20 November a.s. te willen mededeelen aan den Wethouder,
belant met het beheer der Gemeentelijke Personeelsvoorziening
en daarbij op te geven naam, functie, leeftijd, eventueele
diploma’s en adres van den gegadigde, alsmede den dienst en de
plaats, waar deze eventueele gaarne zou worden tewerkgesteld,
onder vermelding of, naar Uw meening, het dienstbelang
zich tegen een eventueel ruilen van arbeidsplaats van den
verzoeker zou verzetten.
Door de Gemeentelijke Personeelsvoorziening zal dan de
mogelijkheid van een ruiling worden onderzocht en, zoo deze
aanwezig blijkt te zijn, worden gebracht in overleg met U
een ruiling tot stand te brengen.

[Handgeschreven:]
Personeel Hoofdbureau [?]
ter kennisneming:
[Diverse parafen en handtekeningen]

De burgemeester van Amsterdam
w.g. Voûte
De Gemeentesecretaris,
w.g. J.F. Franken. Dit document is een officieel schrijven van het Amsterdamse gemeentebestuur tijdens de Duitse bezetting. De kern van de brief is een pragmatisch voorstel om ambtenaren wiens fiets is gevorderd te helpen. Omdat reizen met de tram voor veel werknemers te duur is, wordt voorgesteld om mensen van werkplek te laten ruilen, zodat zij dichter bij huis kunnen werken en de reiskosten (en tijd) worden beperkt.

De brief is ondertekend door Edward John Voûte, de pro-Duitse burgemeester die door de bezetter was aangesteld. Het document illustreert de dagelijkse logistieke problemen waar het gemeentelijk apparaat mee te maken kreeg als gevolg van de maatregelen van de bezetter (de 'rijwielvordering'). Opvallend is de bureaucratische zorgvuldigheid waarmee de inventarisatie van gegadigden wordt aangepakt, inclusief het opvragen van diploma's en de nadruk op het 'dienstbelang'. In 1942 was de Tweede Wereldoorlog in volle gang en de Duitse bezetter begon op grote schaal goederen te vorderen voor de eigen oorlogsvoering. Fietsen waren een essentieel vervoermiddel in Nederland, en de grootschalige vordering ervan leidde tot grote mobiliteitsproblemen.

De Amsterdamse tram was in die tijd een van de weinige alternatieven, maar voor veel lagere ambtenaren waren de dagelijkse kosten voor een tramkaartje een aanzienlijke aanslag op het budget, zeker in een tijd van schaarste en inflatie. Dit document toont aan dat het stadsbestuur probeerde de werkbaarheid te garanderen door middel van interne personeelsverschuivingen, een vroege vorm van 'mobiliteitsmanagement' ingegeven door oorlogsnoodzaak.