Dienstbrief / Circulaire van de Gemeente Amsterdam. 9 november 1942. De Wethouder voor de Arbeidszaken, F.P. Guépin (namens Gemeente Amsterdam, Afdeling Arbeid). De Hoofden van de Verzekeringsplichtige Bedrijven. Nº 84/67/1 M. 1942 10/11 [stempels]

GEMEENTE AMSTERDAM

Afd. Arb.
No. 40/51ᵇ A.V.
Onderwerp: Statistiek van ongevalsoorzaken.

Amsterdam, 9 November 1942.

[Handtekening/Paraaf in blauwe inkt]

MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD NAUWKEURIG HET NUMMER VAN DIT SCHRIJVEN EN DE AFDEELING TE VERMELDEN.

Het Bestuur der Rijksverzekeringsbank heeft ten behoeve van de samenstelling eener ongevalsoorzakenstatistiek een schema van ongevalsoorzaken ontworpen, ingericht volgens het decimale registratuurstelsel.

Bedoelde statistiek zou, naar het oordeel van het Bestuur der Rijksverzekeringsbank, kunnen worden aangewend als hulpmiddel bij de bestrijding van ongevallen, aangezien zij op duidelijke wijze een overzicht zal bieden over de wijze, waarop en de omstandigheden, waaronder ongevallen voorkomen.

Ten einde de uitkomsten van de in Nederland werkende ondernemingen onderling te kunnen vergelijken, heeft het Bestuur der Rijksverzekeringsbank verzocht om deze statistische gegevens eveneens te willen verzamelen met betrekking tot de in de gemeentebedrijven voorgekomen ongevallen.

Ik verzoek U mij vóór 20 November 1942 te willen berichten of, naar Uw oordeel, aangenomen kan worden, dat kennisname van de uitkomsten der vorenbedoelde statistiek, de bedrijfsveiligheid in Uw onderneming ten goede zal kunnen komen, in welk geval er derhalve aanleiding bestaat ook van Gemeentewege mede te werken aan het verzamelen der benoodigde statistische gegevens.

Ik merk hierbij op, dat invoering van dit registratuurstelsel voor Uw onderneming geen bijzondere werkzaamheden zal medebrengen, aangezien het voornemen bestaat de verwerking der gegevens centraal te doen geschieden. Het spreekt echter vanzelf, dat een nauwkeurige omschrijving van de ongevalsoorzaken noodzakelijk zal zijn.

De Wethouder voor de Arbeidszaken,
F.P. Guépin

Aan de Hoofden van de Verzekeringsplichtige Bedrijven.

C.S. Stadhuis,
A’dam 11-’42

[Handgeschreven aantekeningen rechtsonder:]
v. Been [?]
schrijven
vrijwel geen belang voor
Gas - en Electriciteit [?]
m.i. [mijns inziens]

[Rechtsonder in blauw potlood:] PH * Doel van de brief: De wethouder vraagt de hoofden van gemeentelijke bedrijven of zij willen meewerken aan een nieuw systeem van de Rijksverzekeringsbank (RVB) om ongevalsoorzaken te registreren.
* Methodiek: Er wordt gesproken over een "decimaal registratuurstelsel". Dit wijst op een vroege vorm van gestandaardiseerde dataverzameling voor beleidsdoeleinden, bedoeld om vergelijkingen tussen verschillende sectoren mogelijk te maken.
* Argumentatie: De wethouder benadrukt dat het de bedrijfsveiligheid ten goede komt en dat de administratieve last laag zal zijn omdat de verwerking centraal gebeurt.
* Marginalia: De handgeschreven noten onderaan lijken een interne reactie of advies. Er wordt opgemerkt dat dit initiatief "vrijwel geen belang" heeft voor specifieke nutsbedrijven (mogelijk Gas en Electriciteit), wat duidt op scepsis over de praktische nutswaarde van de algemene statistiek voor gespecialiseerde technische diensten. Dit document stamt uit november 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de brief een puur administratief en technisch karakter heeft (bedrijfsveiligheid en statistiek), is het een voorbeeld van hoe de gemeentelijke bureaucratie onder de bezetting 'gewoon' bleef doorfunctioneren.

F.P. Guépin was destijds wethouder in Amsterdam. Het is interessant te vermelden dat de Rijksverzekeringsbank in deze periode ook te maken had met de invoering van sociale verzekeringen naar Duits model. De focus op efficiëntie ("decimaal registratuurstelsel") en centrale verwerking past in de toenmalige trend van toenemende centralisatie en bureaucratische ordening die zowel door de Nederlandse overheid als de bezetter werd nagestreefd. De deadline van 20 november (slechts 11 dagen na dagtekening) duidt op een strakke, ambtelijke tijdsplanning.