Afschrift van een officieel circulair schrijven (administratieve instructie). 12 maart 1942. No. 8B/4/2 M.1942 18/3 AFSCHRIFT.

GEMEENTE AMSTERDAM.

No. 405a P.B./235 L.M. 1942.
Amsterdam, 12 Maart 1942.

In aansluiting aan mijn circulair schrijven van 17 Februari l.l. No. 405 P.B., inzake wijziging, met ingang van 1 Maart 1942, van de Pensioenwet 1922, deel ik U thans het volgende mede.

Bedoelde wijziging opent, zooals ik reeds in genoemd schrijven te kennen gaf, de mogelijkheid tot inkoop voor pensioen van tijdelijken diensttijd, welke tot dusver niet inkoopbaar was, alsmede van tijd, doorgebracht op arbeidsovereenkomst naar burgerlijk recht.

Onder meer kunnen zij, die op 1 Maart 1942 in pensioengerechtigden dienst zijn, tijd als in de vorige alinea bedoeld, welken zij vóór dien datum hebben doorgebracht, binnen zes maanden na dien datum, derhalve vóór 1 September 1942, voor pensioen inkoopen.

Hierbij is in aanmerking te nemen, dat inkoop van bedoelden tijdelijken diensttijd slechts mogelijk is, voor zoover deze is doorgebracht na 1 Juli 1925 en van tijd op arbeidsovereenkomst, voor zoover deze is doorgebracht na 1 Juli 1922, terwijl inkoop van dezen laatstbedoelden tijd slechts kan geschieden, indien deze tijd is doorgebracht in dienst van hetzelfde openbaar lichaam, bij hetwelk de betrokken ambtenaar door vaste aanstelling of door een tweejarig tijdelijk dienstverband de hoedanigheid van ambtenaar in den zin der Pensioenwet 1922 heeft verkregen.

Voorts kan zoowel tijdelijke dienst als tijd op arbeidsovereenkomst slechts worden ingekocht, indien daarop onmiddellijk, althans zonder wezenlijke onderbreking (zie mijn bovenaangehaald circulair schrijven), is gevolgd diensttijd als ambtenaar, d.i. derhalve vaste diensttijd of tijdelijke diensttijd, welke ten minste twee jaren heeft geduurd, of, zoo bedoelde aansluiting niet heeft plaats gehad, indien die diensttijden al dan niet in vereeniging met onbezoldigden dienst, met zijdelingschen dienst, met dienst in betrekkingen met een wedde of gezamenlijke wedden van niet meer dan f 400,-, of met wachtgeldtijd ten minste twee jaren zonder wezenlijke onderbreking hebben geduurd. Ten aanzien van de hier opgesomde diensttijden bestaat dan tevens de mogelijkheid van inkoop, indien althans, en zulks geldt in het algemeen, aan de overige door de Wet voor inkoop gestelde voorwaarden is voldaan.

Ten slotte zijn alle hiervoren vermelde diensttijden slechts inkoopbaar, voor zoover deze boven den 18-jarigen leeftijd zijn doorgebracht.

Uitdrukkelijk zij er op gewezen, dat niet kan plaats hebben de inkoop van diensttijd, welke onder de werking van de tot 1 Maart 1942 geldende bepalingen mogelijk was, doch welke is verzuimd geworden.

U gelieve het vorenstaande ter kennis te brengen van de hoofden der onder U ressorteerende takken van dienst en dezen te verzoeken een en ander onverwijld ter kennis te willen brengen van de onder hen werkzaam zijnde ambtenaren en werklieden onder mededeeling, dat, desgewenscht, de Gemeente hen behulpzaam wil zijn bij het vervullen van de voor den inkoop noodige formaliteiten.

Zij, die diensttijd na 1 Juli 1922 hebben vervuld, welke naar hun meening voor inkoop in aanmerking komt en die van vorenbedoelde hulp gebruik wenschen te maken, dienen in duplo een door de Administratie van den betrokken tak van dienst in te vullen formulier, als bij dit schrijven gevoegd en bij het Gemeentelijk Pensioenbureau verkrijgbaar, te onderteekenen. De ingevulde en onderteekende formulieren behooren, vergezeld van de bewijsstukken van de opgegeven diensttijden, als aanstellingen en arbeidsovereenkomsten of afschriften daarvan, en voorts van een verklaring van het hoofd van den betrokken tak van dienst omtrent den duur van die diensttijden, alsmede de gedurende die diensttijden genoten wedden, een en ander voor zoover betreft diensttijden bij deze Gemeente doorgebracht, uiterlijk 1 Mei a.s. aan het Gemeentelijk Pensioenbureau te worden ingezonden, welk bureau dan voor toezending aan den Pensioenraad van de benoodigde bescheiden zal zorg dragen. Bij bedoelde stukken behoort voor ieder geval van inkoop een bedrag van f 0,60 te worden gevoegd, door den ambtenaar of werkman verschuldigd wegens legeskosten, vallende op de dezerzijds op te maken en aan den Pensioenraad te zenden formeele verklaring, houdende de voor den inkoop noodige gegevens. Dit document is een administratief schrijven van de Gemeente Amsterdam waarin ambtenaren en werklieden worden geïnformeerd over een verruiming van de Pensioenwet 1922. De kern van de boodschap is dat voorheen 'niet-inkoopbare' diensttijd (zoals tijdelijk werk of werk op basis van een privaatrechtelijk contract) nu alsnog kan worden afgekocht om mee te tellen voor de pensioenopbouw.

Belangrijke voorwaarden die in de tekst worden genoemd:
* Termijnen: De aanvraag moet vóór 1 september 1942 gebeuren. De documentatie moet al vóór 1 mei 1942 bij het Pensioenbureau liggen.
* Leeftijd: Alleen diensttijd na het 18e levensjaar telt mee.
* Continuïteit: Er mag in de regel geen wezenlijke onderbreking zitten tussen de tijdelijke dienst en de uiteindelijke vaste aanstelling.
* Kosten: Er wordt een bedrag van 60 cent aan legeskosten in rekening gebracht voor de administratieve afhandeling.

De toon is formeel en procedureel, met veel aandacht voor de bewijsvoering (aanstellingsbrieven, loongegevens) die de werknemer zelf moet aanleveren. Het document dateert van maart 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de inhoud strikt bureaucratisch en sociaal-economisch lijkt, is de timing relevant. In deze periode voerde de bezetter, vaak via het vigerende Nederlandse ambtenarenapparaat, diverse wijzigingen door in de sociale wetgeving en arbeidsvoorwaarden, deels om de administratie te uniformeren naar Duits model en deels om de rust onder het overheidspersoneel te bewaren.

De verwijzing naar de "Pensioenwet 1922" herinnert eraan dat, ondanks de bezetting, veel vooroorlogse Nederlandse wetgeving bleef doorfunctioneren. De nadruk op strakke deadlines en uitvoerige documentatie is kenmerkend voor de Amsterdamse gemeentelijke bureaucreatie uit die tijd. De "f" in de bedragen staat voor de toenmalige Nederlandse gulden (florijn).