Ambtelijke brief/rapportage betreffende financiële verslaglegging. Betreft de periode tot ultimo juni 1942 (het document zelf is vermoedelijk van kort daarna). De Directeur van het bedrijf Centrale Markt (Amsterdam). De Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (Amsterdam). den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
Alhier

Verkorte balans per
ultimo Juni 1942
van het bedrijf
Centrale Markt

Gevolg gevende aan de opdracht vervat in de
circulaire van Uw Ambtsgenoot voor de Financiën
d.d. 20 Juli 1939 (No. 910/203 Fin. 1939) heb ik
de eer U in bijlage dezes een verkorte balans per
ultimo Juni 1942 van het bedrijf van de
Centrale Markt te doen toekomen.

Ten aanzien van het te verwachten eind-
resultaat over 1942 van dit bedrijf meen ik als
mijn verwachting te mogen uitspreken, dat het
verliessaldo, dat op f 264.450.- werd geraamd,
met f 35.000.- zal moeten vermeerderen als
gevolg van verhooging van de salarissen en
lonen, aanstellen meer personeel,
extra kosten van verduistering,
extra bewaking en verhooging van de
rente van het kapitaal.

De Directeur,
[handtekening] * Inhoud: Het document dient als begeleidend schrijven bij een tussentijdse balans. De directeur meldt dat het eerder begrote verlies van de Centrale Markt (ruim 2,6 ton) naar verwachting met 35.000 gulden zal toenemen.
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk Nederlands ("Gevolg gevende aan", "heb ik de eer U"). De spelling is conform de destijds geldende normen (bijv. "verhooging").
* Kernbegrippen:
* Verliessaldo: De exploitatie van de Centrale Markt was in deze oorlogsperiode verlieslatend.
* Kostenposten: De stijging van het verlies wordt geweten aan personeelskosten (loonstijgingen en uitbreiding van het personeelsbestand), stijgende kapitaalrente en specifieke oorlogskosten.
* Paleografie: Het handschrift is een vlot, zakelijk lopend schrift (cursief) uit het midden van de 20e eeuw, goed leesbaar met uitzondering van de tussen de regels ingevoegde correctie "aanstellen meer personeel". Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (juni 1942). De "Centrale Markt" in Amsterdam was essentieel voor de voedselvoorziening van de stad. De genoemde redenen voor het toenemende verlies zijn direct te herleiden naar de oorlogsomstandigheden:
1. Verduistering: De "extra kosten van verduistering" verwijzen naar de verplichte maatregelen om gebouwen lichtdicht te maken tegen luchtaanvallen, wat aanzienlijke investeringen in materialen en aanpassingen vergde.
2. Extra bewaking: In tijden van schaarste en distributie was diefstal en zwarte handel een groot risico, waardoor extra toezicht op de marktterreinen noodzakelijk was.
3. Personeel en lonen: Ondanks de oorlog gingen sociale processen en inflatie door, wat leidde tot aanpassingen in de loonstructuur en een grotere behoefte aan personeel om de complexe distributiestromen te beheren.

Het document illustreert hoe gemeentelijke diensten onder druk stonden om zowel financieel verantwoording af te leggen als de operationele continuïteit te waarborgen onder bezettingsregime.