Ambtelijke brief/memo met financiële rapportage. September 1942. De Directeur van de Centrale Markt. [Links boven:] 60/25/4

[Rechts boven:]
den Heer Wethouder
voor Levensmiddelen,
alhier

Verkorte balans per
ultimo September 1942
van het bedrijf der
Centrale Markt.

Gevolg gevende aan de opdracht vervat in
de circulaire van Uw Ambtgenoot voor Financiën d.d.
20 Juli 1939 (no 910/203 Fin 1939) heb ik de eer U
in bijlage dezes een verkorte balans per ultimo September
1942 van het bedrijf van de Centrale Markt te doen
toekomen.
Ten aanzien van het te verwachten eindresultaat
voor 1942 van dit bedrijf meen ik als mijn verwachting
te mogen uitspreken, dat het verliessaldo, dat op
f 204.450.- werd geraamd, met rond f 35.000.- zal
worden overschreden, als gevolg van
verhooging van de salarissen en loonen, aanstelling
van nieuw personeel, extra kosten [tussengevoegd: als gevolg van de langdurige vorstperiode] voor sneeuwruimen,
extra bewakingskosten en verhooging van de rente
van het kapitaal. ~~waaronder.~~
Met de financiering van de
bouwkosten der aardappelenhallen is hierbij
geen rekening gehouden.
~~Aan de financieringslasten zal echter nog~
~~beduidend het verliessaldo niet onbelangrijk~~
~~worden verhoogd.~~

De Directeur [gevolgd door onleesbare paraaf] In dit schrijven rapporteert de directeur van de Centrale Markt (vermoedelijk de groothandelsmarkt in Amsterdam) aan de wethouder over de financiële status van het bedrijf in het najaar van 1942. De belangrijkste punten zijn:

1. Tekort: Er wordt een verliessaldo (tekort) gerapporteerd dat hoger uitvalt dan de eerdere raming van f 204.450,-. Er wordt een overschrijding van circa f 35.000,- verwacht.
2. Oorzaken van het verlies: De directeur voert diverse redenen aan voor de stijgende kosten:
   • Algemene loonsverhogingen en de aanname van nieuw personeel.
   • Incidentele kosten door natuurverschijnselen: sneeuwruimen als gevolg van een langdurige vorstperiode.
   • Oorlogsgerelateerde kosten: extra bewakingskosten (waarschijnlijk noodzakelijk vanwege schaarste en distributiecontroles).
   • Financiële lasten: een hogere rente op het kapitaal.
3. Uitsluitingen: De kosten voor de bouw van nieuwe aardappelenhallen zijn nog niet in deze balans opgenomen, wat impliceert dat de totale financiële druk op het bedrijf nog groter zal worden. Enkele zinnen hierover zijn doorgehaald, wat kan duiden op een wijziging in de rapportage over deze specifieke kapitaallasten. Het document dateert uit september 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De Centrale Markt in Amsterdam speelde een cruciale rol in de voedselvoorziening van de stad. Tijdens de oorlogsjaren stond de markt onder enorme druk door het distributiesysteem, de toenemende schaarste en de strenge controles door de bezetter.

De vermelding van de "langdurige vorstperiode" verwijst vrijwel zeker naar de extreem strenge winter van 1941-1942, die voor grote logistieke problemen en extra kosten zorgde. De extra "bewakingskosten" zijn typerend voor deze periode; voedsel was een schaars goed geworden, waardoor diefstal en zwarte handel een groot risico vormden en extra beveiliging van de voorraden noodzakelijk was. De brief geeft een inkijkje in de moeizame bedrijfsvoering van vitale stedelijke diensten onder de economische beperkingen van de bezettingstijd.