1942 (vermeld in tekst). Nr. 18/3/19 (1942)

Vergoeding voor Joodse-hulpscholen
aan Afd. Onderwijs * Administratieve aard: Het document is een formele administratieve aantekening, waarschijnlijk bedoeld als omslag voor een dossier of als geleidenota voor een betalingsopdracht. Het kenmerk "Nr. 18/3/19" duidt op een gestructureerde archivering.
* Terminologie: De term "Joodse-hulpscholen" is hier cruciaal. Het verwijst naar de gesegregeerde onderwijsinstellingen die tijdens de bezetting werden ingericht.
* Betrokken instantie: De nota is gericht aan de "Afd. Onderwijs" (Afdeling Onderwijs), de bureaucratische eenheid die verantwoordelijk was voor de bekostiging en regulering van het (in dit geval gesegregeerde) onderwijs.
* Spelling: Er is gekozen voor de spelling "Joodse" (zonder 'ch'), wat in die periode naast het formelere "Joodsche" ook al voorkwam in minder formeel ambtelijk schrijven. Dit document dateert uit 1942, een jaar waarin de anti-Joodse maatregelen van de Duitse bezetter in Nederland hun gewelddadige hoogtepunt bereikten. Nadat Joodse leerlingen en docenten in september 1941 definitief uit het reguliere onderwijs waren verwijderd, werden zij ondergebracht in speciaal hiervoor opgerichte "Joodse scholen".

De term "hulpscholen" in deze context duidt vaak op de geïmproviseerde aard van deze instellingen, die vaak gehuisvest waren in bestaande schoolgebouwen die op ongebruikelijke tijden of in aparte lokalen moesten functioneren. De financiering van deze scholen, inclusief de salarissen van het ontslagen Joodse personeel en de huur van gebouwen, werd administratief afgehandeld door de Afdeling Onderwijs van de betreffende gemeente of het ministerie. Deze nota is een direct bewijs van de bureaucratische medewerking aan de uitvoering van de segregatie en uitsluiting van de Joodse bevolking tijdens de Tweede Wereldoorlog.