Archief 745
Inventaris 745-372
Pagina 515
Dossier 106
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte ambtelijke mededeling of verordening.

Van: Commissaris Orde Politie.

Origineel

Getypte ambtelijke mededeling of verordening. Commissaris Orde Politie. Vanaf heden is alle straathandel (met uitzondering van het
opkoopen van lompen en oud ijzer) aan Joden verboden. De ventvergunningen
der Joden zijn ingenomen. Indien een Jood nog met straathandel, bijvoor-
beeld met bloemen of fruit zal worden aangetroffen, moet identiteit worden
vastgesteld en een mededeeling hieromtrent worden ingezonden (aan het
Hoofdbureau).

Commissaris Orde Politie. Dit document is een direct bevel van de politieautoriteiten gericht op de economische uitsluiting van Joden. Enkele kenmerken vallen op:
* Discriminatie en Segregatie: De maatregel richt zich uitsluitend op personen op basis van hun Joodse afkomst, wat een kernonderdeel was van het nazi-beleid.
* Uitzondering: De uitzondering voor "lompen en oud ijzer" is tekenend; dit was zwaar, vuil en laagbetaald werk dat blijkbaar nog wel door Joden mocht worden uitgevoerd, mogelijk omdat het nuttig was voor de oorlogseconomie en minder 'zichtbaar' in het straatbeeld dan het verkopen van bloemen of fruit.
* Handhavingsmechanisme: Het bevel instrueert agenten om de identiteit van overtreders vast te stellen en dit te rapporteren aan het Hoofdbureau. Dit wijst op een strakke controle en administratieve vastlegging van Joodse burgers.
* Toon: De tekst is zakelijk, autoritair en onverbiddelijk. Deze mededeling moet geplaatst worden in de context van de stapsgewijze vervolging van Joden in bezet Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Economische uitsluiting: Vanaf 1941 voerde de bezetter, vaak met medewerking van het Nederlandse overheidsapparaat, wetten in die Joden de toegang tot beroepen en het publieke leven ontzegden. Het intrekken van ventvergunningen was een effectieve manier om de armere Joodse bevolkingsgroepen van hun dagelijkse inkomsten te beroven.
* Rol van de Politie: De "Commissaris Orde Politie" was een functie binnen het gereorganiseerde politiebestel tijdens de bezetting. Veel politiekorpsen werden ingezet om de anti-Joodse verordeningen van de nazi's uit te voeren.
* Isolatie: Maatregelen als deze dienden om de Joodse gemeenschap te isoleren van de rest van de samenleving voordat de grootschalige deportaties naar de concentratie- en vernietigingskampen begonnen. Dit specifieke verbod op de verkoop van "bloemen of fruit" ontnam hen niet alleen een inkomen, maar ook een normale interactie met hun medeburgers op straat.

Samenvatting

Dit document is een direct bevel van de politieautoriteiten gericht op de economische uitsluiting van Joden. Enkele kenmerken vallen op:
* Discriminatie en Segregatie: De maatregel richt zich uitsluitend op personen op basis van hun Joodse afkomst, wat een kernonderdeel was van het nazi-beleid.
* Uitzondering: De uitzondering voor "lompen en oud ijzer" is tekenend; dit was zwaar, vuil en laagbetaald werk dat blijkbaar nog wel door Joden mocht worden uitgevoerd, mogelijk omdat het nuttig was voor de oorlogseconomie en minder 'zichtbaar' in het straatbeeld dan het verkopen van bloemen of fruit.
* Handhavingsmechanisme: Het bevel instrueert agenten om de identiteit van overtreders vast te stellen en dit te rapporteren aan het Hoofdbureau. Dit wijst op een strakke controle en administratieve vastlegging van Joodse burgers.
* Toon: De tekst is zakelijk, autoritair en onverbiddelijk.

Historische Context

Deze mededeling moet geplaatst worden in de context van de stapsgewijze vervolging van Joden in bezet Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Economische uitsluiting: Vanaf 1941 voerde de bezetter, vaak met medewerking van het Nederlandse overheidsapparaat, wetten in die Joden de toegang tot beroepen en het publieke leven ontzegden. Het intrekken van ventvergunningen was een effectieve manier om de armere Joodse bevolkingsgroepen van hun dagelijkse inkomsten te beroven.
* Rol van de Politie: De "Commissaris Orde Politie" was een functie binnen het gereorganiseerde politiebestel tijdens de bezetting. Veel politiekorpsen werden ingezet om de anti-Joodse verordeningen van de nazi's uit te voeren.
* Isolatie: Maatregelen als deze dienden om de Joodse gemeenschap te isoleren van de rest van de samenleving voordat de grootschalige deportaties naar de concentratie- en vernietigingskampen begonnen. Dit specifieke verbod op de verkoop van "bloemen of fruit" ontnam hen niet alleen een inkomen, maar ook een normale interactie met hun medeburgers op straat.

Kooplieden in dit dossier 100

I. Aap Zwanenburgwal Nwe Prinsengrt. t/o No. 69
E. Abrahams Waterlooplein den vleugel v/d brug over de Singelgrt. voor het Weesperplein.
A.V. de Jong Waterlooplein 6.12.'89
A. Hes Waterlooplein belasting heffing.
G. Degens Waterlooplein waarschijnlijk overleden
A. Judels Waterlooplein 29. 4.'09
A. Mok Waterlooplein belasting heffing
A. Mok Belastingheffing
A. Mol } belastingheffing
L. Allegro Waterlooplein bij het Gem. Zwembad "Het Nieuwe Diep".
A.M. Groenewoudt Waterlooplein 21. 4.'[9]3
M. Aronson meerdere Tilanusstr. voor No. 57
A. Schootranger
A. Smeragk
A. Tas Waterlooplein "
A. Vischschoonmaker Waterlooplein "
V. Smeerdijk Waterlooplein
S. Bacharach Waterlooplein Rembrandtspl. t/o No. 4-6.
B. Brijnisma
M.S. Adviseerde Waterlooplein Mosplein t/o No. 28
I. Beesemer Waterlooplein Weesperzijde bij den toegangsweg naar het tuindorp Watergraafsmeer.
S. Beesemer Waterlooplein A. Nieuwmarkt t/o No. 5<br>B. Nieuwmarkt t/o No. 1.
P. v. d. Berg Waterlooplein J.D. Meijerplein t/o No. 20
Ph. van de Berg (aanvrager) Waterlooplein 's-Gravesandeplein
M. Beugeltas meerdere Nw. Keizersgrt. t/o Z.W. vleugel v/d brug voor Weesperstr. t/o perc. N. Keizersgrt. 74
Sara Biet - Schelvis Waterlooplein J. Evertsenstr. t/o No. 72
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1