Archief 745
Inventaris 745-372
Pagina 516
Dossier 29
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte doorslag van een ambtelijke mededeling/instructie (vervolg op een telegram).

Van: De Commandant Orde-Politie.

Origineel

Getypte doorslag van een ambtelijke mededeling/instructie (vervolg op een telegram). De Commandant Orde-Politie. Vervolg telegram-

        **Ten vervolge op telegram van 13 Januari betreffende den**

straathandel van Joden en Jodinnen wordt alsnog de aandacht erop
gevestigd, dat ook het innemen van standplaatsen door Joden en
Jodinnen onder het in het telegram vervatte verbod is begrepen.
Eveneens mogen aan Joden geen ysvergunningen worden verleend.
De Jodenmarkten Waterlooplein, Joubertstraat en Gaaspstraat blyven
uiteraard bestendigd.

                            **Commandant Orde-Politie.** *   **Inhoud:** Het document dient als een verduidelijking en aanscherping van een eerder verbod op straathandel voor Joodse burgers. Er wordt expliciet gesteld dat niet alleen ambulante handel, maar ook het bezetten van vaste standplaatsen verboden is. Daarnaast wordt het verlenen van ijsvergunningen ("ysvergunningen") aan Joden verboden.
  • Uitzondering: Er wordt een uitzondering gemaakt voor drie specifieke locaties in Amsterdam (Waterlooplein, Joubertstraat en Gaaspstraat) die als "Jodenmarkten" aangewezen blijven.
  • Terminologie: Het gebruik van de termen "Joden en Jodinnen" is typerend voor de bureaucratische taal van de bezetter en de collaborerende instanties om de doelgroep strikt te definiëren en te isoleren.
  • Toon: De tekst is zakelijk en dwingend, kenmerkend voor politionele orders tijdens de bezettingsjaren. Dit document past in de reeks discriminerende maatregelen die de Duitse bezetter kort na de inval in 1940 begon in te voeren om Joden stapsgewijs uit het economische en openbare leven in Nederland te verdrijven.

Het verbod op straathandel in januari 1941 was een zware slag voor de vele Joodse Amsterdammers die voor hun levensonderhoud afhankelijk waren van de markt en straatverkoop. Door hen te dwingen enkel nog op aangewezen "Jodenmarkten" te handelen, werd de segregatie (afzondering) verder doorgevoerd. De genoemde markten (Waterlooplein in het centrum, Joubertstraat en Gaaspstraat in de Transvaalbuurt en Rivierenbuurt) lagen in wijken met een grote Joodse populatie.

De "Commandant Orde-Politie" was een hoge functie binnen het Nederlandse politieapparaat dat onder direct toezicht stond van de Duitse Ordnungspolizei. Dergelijke bevelen werden vaak via de burgemeesters aan de lokale politiekorpsen gecommuniceerd voor uitvoering.

Samenvatting

  • Inhoud: Het document dient als een verduidelijking en aanscherping van een eerder verbod op straathandel voor Joodse burgers. Er wordt expliciet gesteld dat niet alleen ambulante handel, maar ook het bezetten van vaste standplaatsen verboden is. Daarnaast wordt het verlenen van ijsvergunningen ("ysvergunningen") aan Joden verboden.
  • Uitzondering: Er wordt een uitzondering gemaakt voor drie specifieke locaties in Amsterdam (Waterlooplein, Joubertstraat en Gaaspstraat) die als "Jodenmarkten" aangewezen blijven.
  • Terminologie: Het gebruik van de termen "Joden en Jodinnen" is typerend voor de bureaucratische taal van de bezetter en de collaborerende instanties om de doelgroep strikt te definiëren en te isoleren.
  • Toon: De tekst is zakelijk en dwingend, kenmerkend voor politionele orders tijdens de bezettingsjaren.

Historische Context

Dit document past in de reeks discriminerende maatregelen die de Duitse bezetter kort na de inval in 1940 begon in te voeren om Joden stapsgewijs uit het economische en openbare leven in Nederland te verdrijven.

Het verbod op straathandel in januari 1941 was een zware slag voor de vele Joodse Amsterdammers die voor hun levensonderhoud afhankelijk waren van de markt en straatverkoop. Door hen te dwingen enkel nog op aangewezen "Jodenmarkten" te handelen, werd de segregatie (afzondering) verder doorgevoerd. De genoemde markten (Waterlooplein in het centrum, Joubertstraat en Gaaspstraat in de Transvaalbuurt en Rivierenbuurt) lagen in wijken met een grote Joodse populatie.

De "Commandant Orde-Politie" was een hoge functie binnen het Nederlandse politieapparaat dat onder direct toezicht stond van de Duitse Ordnungspolizei. Dergelijke bevelen werden vaak via de burgemeesters aan de lokale politiekorpsen gecommuniceerd voor uitvoering.

Kooplieden in dit dossier 100

I. Aap Zwanenburgwal Nwe Prinsengrt. t/o No. 69
E. Abrahams Waterlooplein den vleugel v/d brug over de Singelgrt. voor het Weesperplein.
A.V. de Jong Waterlooplein 6.12.'89
A. Hes Waterlooplein belasting heffing.
G. Degens Waterlooplein waarschijnlijk overleden
A. Judels Waterlooplein 29. 4.'09
A. Mok Waterlooplein belasting heffing
A. Mok Belastingheffing
A. Mol } belastingheffing
L. Allegro Waterlooplein bij het Gem. Zwembad "Het Nieuwe Diep".
A.M. Groenewoudt Waterlooplein 21. 4.'[9]3
M. Aronson meerdere Tilanusstr. voor No. 57
A. Schootranger
A. Smeragk
A. Tas Waterlooplein "
A. Vischschoonmaker Waterlooplein "
V. Smeerdijk Waterlooplein
S. Bacharach Waterlooplein Rembrandtspl. t/o No. 4-6.
B. Brijnisma
M.S. Adviseerde Waterlooplein Mosplein t/o No. 28
I. Beesemer Waterlooplein Weesperzijde bij den toegangsweg naar het tuindorp Watergraafsmeer.
S. Beesemer Waterlooplein A. Nieuwmarkt t/o No. 5<br>B. Nieuwmarkt t/o No. 1.
P. v. d. Berg Waterlooplein J.D. Meijerplein t/o No. 20
Ph. van de Berg (aanvrager) Waterlooplein 's-Gravesandeplein
M. Beugeltas meerdere Nw. Keizersgrt. t/o Z.W. vleugel v/d brug voor Weesperstr. t/o perc. N. Keizersgrt. 74
Sara Biet - Schelvis Waterlooplein J. Evertsenstr. t/o No. 72
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1