Archief 745
Inventaris 745-372
Pagina 517
Dossier 106
Jaar 1942
Stadsarchief

Handgeschreven ambtelijke notitie/dienstmededeling.

13 januari 1942. Van: Commissaris van de Gemeentepolitie (ondertekend als *Com. Gem. Pol.*).

Origineel

Handgeschreven ambtelijke notitie/dienstmededeling. 13 januari 1942. Commissaris van de Gemeentepolitie (ondertekend als Com. Gem. Pol.). Vanaf Heden is alle straathandel
(met uitzondering van het opkoopen --
lompen door hen) aan Joden verboden.
De v. v. der Joden zijn ingenomen.
Indien een Jood nog met straathandel
bijv. met bloemen of fruit zal worden
aangetroffen, moet identiteit worden
vastgesteld en een mededeeling hierover
moet worden ingezonden (aan het
Hoofdbureau)

13-1-1942              Com. Gem Pol. Dit document is een instructie voor politieagenten met betrekking tot de handhaving van anti-Joodse maatregelen.
* Verbod: Het document stelt dat alle vormen van straathandel verboden zijn voor Joden. Dit was een directe aanval op de bestaansmiddelen van veel Joodse gezinnen die afhankelijk waren van de handel in kleine waren.
* Uitzondering: Er wordt een uitzondering gemaakt voor het "opkoopen van lompen". Dit zware en vaak als "onrein" beschouwde werk bleef toegestaan, waarschijnlijk omdat de recycling van textiel van belang was voor de Duitse oorlogseconomie.
* Vergunningen (v. v.): De afkorting "v. v." staat voor verkoopvergunningen. Het feit dat deze reeds zijn ingenomen, wijst op een gecoördineerde actie om de handel juridisch en fysiek onmogelijk te maken.
* Handhaving: De instructie om bij overtreding direct de identiteit vast te stellen en een rapportage naar het Hoofdbureau te sturen, toont de bureaucratische nauwkeurigheid waarmee de vervolging werd uitgevoerd. Januari 1942 markeert een omslagpunt in de bezetting van Nederland. De maatregelen tegen Joden verschuiven in deze periode van sociale uitsluiting naar volledige economische beroving en voorbereiding op deportatie. Slechts enkele dagen na de datum op dit briefje vond de Wannseeconferentie plaats (20 januari 1942), waar de praktische uitvoering van de "Endlösung" werd besproken.

De ondertekening door de Commissaris van de Gemeentepolitie onderstreept de rol van het Nederlandse politieapparaat bij de uitvoering van de verordeningen van de bezetter. Door Joden hun werkvergunningen te ontnemen, werden zij in een sociaal-economisch isolement gedreven, wat hen kwetsbaarder maakte voor de gedwongen tewerkstelling en deportaties die later in 1942 op grote schaal zouden beginnen.

Samenvatting

Dit document is een instructie voor politieagenten met betrekking tot de handhaving van anti-Joodse maatregelen.
* Verbod: Het document stelt dat alle vormen van straathandel verboden zijn voor Joden. Dit was een directe aanval op de bestaansmiddelen van veel Joodse gezinnen die afhankelijk waren van de handel in kleine waren.
* Uitzondering: Er wordt een uitzondering gemaakt voor het "opkoopen van lompen". Dit zware en vaak als "onrein" beschouwde werk bleef toegestaan, waarschijnlijk omdat de recycling van textiel van belang was voor de Duitse oorlogseconomie.
* Vergunningen (v. v.): De afkorting "v. v." staat voor verkoopvergunningen. Het feit dat deze reeds zijn ingenomen, wijst op een gecoördineerde actie om de handel juridisch en fysiek onmogelijk te maken.
* Handhaving: De instructie om bij overtreding direct de identiteit vast te stellen en een rapportage naar het Hoofdbureau te sturen, toont de bureaucratische nauwkeurigheid waarmee de vervolging werd uitgevoerd.

Historische Context

Januari 1942 markeert een omslagpunt in de bezetting van Nederland. De maatregelen tegen Joden verschuiven in deze periode van sociale uitsluiting naar volledige economische beroving en voorbereiding op deportatie. Slechts enkele dagen na de datum op dit briefje vond de Wannseeconferentie plaats (20 januari 1942), waar de praktische uitvoering van de "Endlösung" werd besproken.

De ondertekening door de Commissaris van de Gemeentepolitie onderstreept de rol van het Nederlandse politieapparaat bij de uitvoering van de verordeningen van de bezetter. Door Joden hun werkvergunningen te ontnemen, werden zij in een sociaal-economisch isolement gedreven, wat hen kwetsbaarder maakte voor de gedwongen tewerkstelling en deportaties die later in 1942 op grote schaal zouden beginnen.

Kooplieden in dit dossier 100

I. Aap Zwanenburgwal Nwe Prinsengrt. t/o No. 69
E. Abrahams Waterlooplein den vleugel v/d brug over de Singelgrt. voor het Weesperplein.
A.V. de Jong Waterlooplein 6.12.'89
A. Hes Waterlooplein belasting heffing.
G. Degens Waterlooplein waarschijnlijk overleden
A. Judels Waterlooplein 29. 4.'09
A. Mok Waterlooplein belasting heffing
A. Mok Belastingheffing
A. Mol } belastingheffing
L. Allegro Waterlooplein bij het Gem. Zwembad "Het Nieuwe Diep".
A.M. Groenewoudt Waterlooplein 21. 4.'[9]3
M. Aronson meerdere Tilanusstr. voor No. 57
A. Schootranger
A. Smeragk
A. Tas Waterlooplein "
A. Vischschoonmaker Waterlooplein "
V. Smeerdijk Waterlooplein
S. Bacharach Waterlooplein Rembrandtspl. t/o No. 4-6.
B. Brijnisma
M.S. Adviseerde Waterlooplein Mosplein t/o No. 28
I. Beesemer Waterlooplein Weesperzijde bij den toegangsweg naar het tuindorp Watergraafsmeer.
S. Beesemer Waterlooplein A. Nieuwmarkt t/o No. 5<br>B. Nieuwmarkt t/o No. 1.
P. v. d. Berg Waterlooplein J.D. Meijerplein t/o No. 20
Ph. van de Berg (aanvrager) Waterlooplein 's-Gravesandeplein
M. Beugeltas meerdere Nw. Keizersgrt. t/o Z.W. vleugel v/d brug voor Weesperstr. t/o perc. N. Keizersgrt. 74
Sara Biet - Schelvis Waterlooplein J. Evertsenstr. t/o No. 72
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1