Handgeschreven memo/notitie op gelinieerd papier.
Origineel
Handgeschreven memo/notitie op gelinieerd papier. 30 november 1942. mededeeling van morgen :
Van mei tot mei '41 in Frankrijk
gewerkt. Van mei '41 tot nov '41 met
groenten op Prinsengracht geweest.
nov '41 tot mrt '42 onderstand P.Z.
na mei '42 met cons. ijs gevent zonder
vergunning
[diagonaal geschreven:]
Steuning -
gegeven voor reeds
[midden, ander handschrift:]
niet afwijzen
30-11-42
de Kan [signatuur]
[onderaan, ander handschrift:]
schrijf -
dat aan
verzoek niet kan worden
voldaan. S Het document bevat een beknopt overzicht van de arbeids- en ondersteuningshistorie van een individu tussen mei 1940 en eind 1942. De tekst is opgebouwd uit drie lagen:
- De feitelijke weergave (bovenaan): Hierin wordt genoteerd dat de persoon in Frankrijk heeft gewerkt, daarna in de groentehandel op de Prinsengracht (Amsterdam) en vervolgens een periode van "onderstand" (sociale bijstand) heeft genoten via de P.Z. (Publieke Zorg). Opmerkelijk is de vermelding dat de persoon na mei '42 zonder vergunning ijs heeft gevent.
- De diagonale aantekening: "Steuning gegeven voor reeds" duidt erop dat er al eerder hulp of een voorschot is verstrekt.
- De ambtelijke afhandeling (onderaan): Er lijkt sprake van een tegenstrijdigheid of een verandering in besluitvorming. Terwijl de middelste aantekening zegt "niet afwijzen" (30-11-42), staat onderaan de definitieve instructie: "schrijf - dat aan verzoek niet kan worden voldaan." Dit document stamt uit de tijd van de Duitse bezetting van Nederland. De afkorting P.Z. staat voor de Dienst der Publieke Zorg (in Amsterdam). De vermelding van werk in Frankrijk rond 1940-1941 kan duiden op vrijwillige arbeid of vroege vormen van de inzet van arbeiders in het buitenland voordat de grootschalige Arbeitseinsatz werd ingevoerd.
De "Prinsengracht" bevestigt vrijwel zeker een Amsterdamse context. Het feit dat iemand zonder vergunning ijs ventte, was in die tijd een reden voor ambtelijke argwaan of afwijzing van verdere steunverzoeken, aangezien men geacht werd zich aan de distributie- en vergunningsregels te houden. De uiteindelijke afwijzing ("niet aan verzoek voldaan") suggereert dat de illegale handel de doorslag gaf, of dat de persoon als "werkloosheids-onwillig" werd beschouwd.