Archiefdocument
Origineel
6 maart 1942 J. Keizer (Jacob Keizer), Zevenhuizerlaan 53, Heiloo Heiloo 6/3 1942
M. M.
Met deze verzoek ik u beleefd
uitstel voor het bezetten van
een plaats op de markt Waterloo-
plein. wegens ziekte van mijn
vrouw. daar ik alleen met mij
vrouw ben. zonder kinderen. en
geen ariesche hulp mag hebben
en joodsche hulp hier op dit dorp
niet te verkrijgen is. genoemde
ziekte mijner vrouw is met
bewijzen van dokter en zoo
noodig van Professor te
staven
Hoog Achtend
J Keizer
Zevenhuizerlaan 53
Heiloo
(In de rechterbovenhoek staat een latere archiefnotitie, mogelijk "zie bijl." of een inventarisnummer). * Inhoud: De briefschrijver, Jacob Keizer, vraagt om uitstel voor het gebruik van zijn marktplaats op het Waterlooplein in Amsterdam. De reden is de ziekte van zijn vrouw. Omdat zij geen kinderen hebben en in Heiloo wonen, is hij de enige die haar kan verzorgen.
* Beperkingen: Keizer benoemt expliciet de racistische wetgeving van de bezetter: hij mag geen "ariesche" (Arische/niet-Joodse) hulp inhuren. Omdat er in het dorp Heiloo geen Joodse hulp beschikbaar is, zit hij in een onmogelijke positie: hij moet kiezen tussen zijn broodwinning op de markt in Amsterdam of de zorg voor zijn zieke vrouw thuis.
* Bewijsvoering: Om de ernst van de situatie te onderstrepen, biedt hij aan om doktersverklaringen of zelfs een verklaring van een professor te overleggen. De toon is uiterst beleefd en formeel, wat typerend was voor correspondentie met instanties in die tijd, zelfs onder extreme druk. * Historische context: In maart 1942 was de uitsluiting van Joden uit het openbare leven in volle gang. Joodse marktkooplieden waren sinds 1941 al verplicht om op speciaal aangewezen "Joodse markten" te staan, waarvan het Waterlooplein de bekendste was.
* De 'Arische' hulp: De opmerking over "ariesche hulp" verwijst naar nazi-verordeningen die het Joden verboden om niet-Joods personeel in dienst te hebben (o.a. Verordening 198/1940). Dit leidde tot schrijnende situaties bij ziekte of ouderdom, zeker in gemeenten buiten de grote steden waar de Joodse gemeenschap klein was.
* Persoonlijk lot: Jacob Keizer (geboren in 1888) en zijn vrouw Jansje Keizer-Hakker woonden inderdaad op de Zevenhuizerlaan 53 in Heiloo. Uit historische bronnen (zoals Joods Monument) blijkt dat dit verzoek om uitstel hen niet heeft kunnen redden van de Holocaust. Jacob Keizer en zijn vrouw werden later dat jaar gedeporteerd. Jacob Keizer is op 12 oktober 1942 vermoord in Auschwitz. Dit document is daarmee een tastbaar en tragisch bewijs van de bureaucratische strijd die Joodse burgers voerden kort voordat de grootschalige deportaties begonnen.