Ambtelijke notitie/advies van de Dienst der Markten (Amsterdam). 7 mei 1942 t/m 20 mei 1942. [Stempel/Kader linksboven]
BIJBLAD VAN:
M. No. 30/15/4 1942
DOORGEZONDEN: 7/5. '42

[Rechtsboven handgeschreven]
415

[Topmarge handgeschreven]
J. Keesje V.K.K. 196 Waterlooplein
30/15/2 M 1/2 ok 2 mannen
uitstel plaats toegestaan.
15-5-42

[Linkermarge, diagonaal in rode inkt]
30/15/5 v.p. ter afdoening
retour naar adm.
marktwezen 20/5 '42 [paraaf]

[Hoofdtekst]
Waterlooplein
als aan Altschuler
Den Heer Inspecteur

[Rechts hiervan]
H. Renz, om advies.
Ex Insp. Marktwezen [paraaf] 11/5 '42

Aangezien, J. Keesje V.K.K. 196, reeds voorheen
op de Nieuwmarkt blijk gaf een onbetrouwbaar koopman te
zijn, en tot dusver in gebreke is gebleven de ziekte van zijn
vrouw te bewijzen, waar ik geen geloof aan hecht,
omreden Keesje bijna dagelijks zich bevind in een café
op de Nieuwmarkt waar hij ook al een keer gearresteerd
is. M.i.: kan dat verzoek niet toegestaan worden.

Verzoek m.i. afwijzen.
Voorkeurs kaart intrekken.

J. Renz
18-5-42

(zie rapport Chef Marktopz)
deltas [?]

[Linksonder, gedrukt]
Alg. Zaken-Model No. 14
14333-1000-7-'41-1727 Dit document bevat een ambtelijk advies over een verzoek van marktkoopman J. Keesje. Keesje had waarschijnlijk om uitstel of een vergunning gevraagd met de ziekte van zijn vrouw als argument. Inspecteur H. Renz brengt hierover een vernietigend advies uit. Hij bestempelt Keesje als "onbetrouwbaar" en trekt zijn geloofwaardigheid in twijfel door te stellen dat de man dagelijks in een café aan de Nieuwmarkt verblijft, waar hij bovendien al eens gearresteerd is. Renz adviseert niet alleen om het verzoek af te wijzen, maar ook om Keesjes "voorkeurskaart" (een bewijs voor een vaste standplaats) in te trekken. De notitie linksboven toont aan dat er aanvankelijk (15-5-42) nog sprake was van een akkoord voor uitstel, maar dat dit na het advies van Renz is herzien. Het document dateert uit mei 1942, een kritieke fase tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode werd de bewegingsvrijheid van Joodse Amsterdammers steeds verder ingeperkt. De naam 'Keesje' is een bekende Joodse familienaam in de Amsterdamse marktwereld. Sinds september 1941 waren Joodse kooplui verbannen van de reguliere markten naar specifieke "Joodse markten", waaronder het Waterlooplein.

In de maand mei 1942, waarin ook de Jodenster werd ingevoerd (3 mei), nam de druk op de Joodse bevolking enorm toe. Ambtenaren van de Dienst der Markten hanteerden strikte en vaak willekeurige morele criteria bij het toekennen of intrekken van vergunningen. Het "onbetrouwbaar" verklaren van een koopman of het intrekken van een voorkeurskaart betekende in deze context vaak het definitieve verlies van de legale mogelijkheid om in het eigen levensonderhoud te voorzien. Dit document illustreert hoe ambtelijke verslaglegging direct kon bijdragen aan de economische uitsluiting van burgers. H. Renz J. Keesje J. Renz M. No Marktwezen