2 mei 1942 Abej Goldberg, van beroep 'vischschraper'. Gevestigd aan de Tweede Oosterparkstraat 109 II te Amsterdam. De marktmeester of de afdeling Marktwezen van de Gemeente Amsterdam. Nº 30/26/1 M. 1942 4/5
Amsterdam 2 Mei 1942

Geachte Heer.

Naar aanleiding uwer ontvangen
kaart wat betreft plaats bezetten
Waterlooplein wil ik u langs deze
verzoeken. als volgt. mij uitstel
te verleenen voor het bezetten van
die plaats, om redenen ik in de
zomer geen handel beschikbaar heeft.
mijn toewijzing is de wintermaanden
een andere handel is het momenteel
niet, mijn plaats blijf ik door betalen
dus ik mag hopen dat u er geen
bezwaar tegen zult hebben en
mij tot October uitstel te geven
In goede afwachting

Abej Goldberg - Vischschraper
Tweede Oosterparkstraat 109 II
A'dam De brief is een verzoekschrift van een marktkoopman aan het Amsterdamse marktwezen. Abej Goldberg, die werkzaam is als visschraper, heeft een officiële oproep ontvangen om zijn toegewezen standplaats op het Waterlooplein in te nemen. Hij verzoekt echter om uitstel tot oktober.

Zijn argumentatie is puur economisch: zijn handel (waarschijnlijk seizoensgebonden viswaren) is in de zomermaanden niet beschikbaar en hij heeft geen alternatieve producten om te verkopen. Om zijn recht op de standplaats niet te verliezen, biedt hij uitdrukkelijk aan om de pacht gedurende de afwezigheid te blijven doorbetalen ("mijn plaats blijf ik door betalen"). De taal is formeel maar bevat enkele grammaticale fouten (zoals "geen handel beschikbaar heeft" in plaats van 'heb'), wat typerend is voor de correspondentie van kleine zelfstandigen uit die tijd. Dit document is historisch zeer beladen door de datum: 2 mei 1942. Dit was een kritieke fase in de Duitse bezetting van Nederland. Slechts één dag later, op 3 mei 1942, werd het dragen van de Jodenster verplicht gesteld. Het Waterlooplein was het hart van de Joodse buurt en de centrale marktplaats waar Joodse handelaren door de bezetter naartoe waren gedreven nadat zij van andere markten waren verbannen.

Abej Goldberg probeert in deze brief zijn nering veilig te stellen, terwijl de mazen van het net zich rond de Joodse bevolking van Amsterdam aan het sluiten waren. De deportaties naar de concentratiekampen zouden enkele maanden later, in de zomer van 1942 (de periode waarvoor hij uitstel vraagt), in volle omvang beginnen. Dit type document uit het archief van het Marktwezen illustreert de wrange dagelijkse realiteit waarin burgers probeerden hun normale leven en werk voort te zetten te midden van de naderende catastrofe. Gemeente Amsterdam Marktwezen