Administratieve correspondentie (doorslag of kopie van een besluit/brief).
Origineel
Administratieve correspondentie (doorslag of kopie van een besluit/brief). 9 juni 1942 (met een aantekening van verzending op 10 juni). Waarschijnlijk een gemeentelijke instantie van Amsterdam (gezien de referentie naar marktgeld en de locaties). [Handgeschreven, rechtsboven:] Krupers [?]
[Handgeschreven, middenboven:] Verzonden 10/6
[Getypt:]
HB.
30/31/2 M.
9 Juni 1942.
den Heer D. Korper,
Valkenburgerstraat 157 II,
Waterlooplein Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.
Vrijstelling betaling marktgeld.
xxx xxn Waterlooplein.
26 April 1942.
XXXXXXXXXX Dit document is een officieel bericht aan de heer David Korper betreffende zijn marktactiviteiten op het Waterlooplein in Amsterdam.
- Datum van besluit vs. verzending: Het document is gedateerd op 9 juni 1942, maar de handgeschreven notitie "Verzonden 10/6" geeft aan dat de brief een dag later de deur uit is gegaan. Onderaan staat de datum 26 april 1942, wat waarschijnlijk de ingangsdatum is van de vrijstelling of de datum van de aanvraag.
- De geadresseerde: D. Korper woonde in de Valkenburgerstraat 157 II. Dit was een straat in de Jodenbuurt van Amsterdam. Archiefonderzoek bevestigt dat hier de familie Korper woonde; David Korper (geboren 1891) was van beroep koopman/marktkoopman.
- Vrijstelling marktgeld: Hoewel "vrijstelling van betaling" normaal gesproken gunstig klinkt, moet dit in de context van juni 1942 met argwaan bekeken worden. Het kan betekenen dat de koopman zijn handel niet meer mocht uitoefenen door de anti-Joodse maatregelen, waardoor het innen van marktgeld werd stopgezet.
-
Locatie: Het Waterlooplein was destijds de centrale plek voor de 'Joodse markt'. Dit document stamt uit een kritieke fase van de Duitse bezetting van Nederland. In de loop van 1941 en 1942 werden Joodse burgers stelselmatig uit het openbare en economische leven geweerd.
-
Segregatie van markten: Vanaf september 1941 mochten Joodse marktkooplieden alleen nog op specifieke "Joodse markten" staan, waarvan het Waterlooplein de belangrijkste was. Niet-Joden mochten hier niet meer kopen.
- Economische wurging: De nazi's voerden steeds strengere regels in voor Joodse ondernemers en handelaren. Veel marktvergunningen werden ingetrokken of de handel werd onmogelijk gemaakt door reisverboden en inbeslagnames van goederen.
- De datum (juni 1942): Dit is een zeer sinister moment in de tijd. Op 1 juni 1942 was de Jodenster al verplicht gesteld. Slechts enkele weken na de datum van dit document, in juli 1942, begonnen de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder naar de vernietigingskampen.
- Het lot van de familie: Uit gegevens van de Oorlogsgravenstichting en Joods Monument blijkt dat David Korper, zijn vrouw en hun kinderen de oorlog niet hebben overleefd. Zij werden in het najaar van 1942 vermoord in Auschwitz. Dit document is daarmee een van de laatste administratieve sporen van zijn leven als werkende burger in Amsterdam voordat de bureaucratie omsloeg in deportatie.