← Terug
Archief 745
Inventaris 745-375
Pagina 235
Dossier 29
Jaar 1942

Archiefdocument

20 juli 1942. Van: J. Glansander, Dijkstraat 41-II, Amsterdam.

Samenvatting

Het document is een formeel verzoekschrift van een marktkoopman aan de Amsterdamse gemeentelijke autoriteiten. De kern van het verzoek is het verkrijgen van toestemming om een assistent (de heer I. Polak) aan te stellen bij een marktkraam. De schrijver, J. Glansander, identificeert zichzelf als een "vaste standplaatshouder" op de "Joodsche Markt Waterlooplein". De brief hanteert de destijds gebruikelijke formele beleefdheidsvormen, ondanks de penibele omstandigheden waaronder de Joodse bevolking op dat moment leefde. Het document is administratief verwerkt, getuige de stempels, nummers en de paraaf van de behandelend ambtenaar.

Historische Context

Dit document is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland, op een cruciaal en tragisch moment in de geschiedenis. De datum, 20 juli 1942, valt precies in de week dat de grootschalige deportaties van Joden uit Amsterdam naar de vernietigingskampen op gang kwamen (het eerste transport uit de stad vertrok op 15 juli 1942). De vermelding van de "Joodsche Markt" verwijst naar de segregatiemaatregelen van de bezetter. Vanaf najaar 1941 mochten Joodse marktkooplieden hun beroep alleen nog uitoefenen op specifiek aangewezen markten, gescheiden van de niet-Joodse bevolking. Het Waterlooplein was een van de locaties voor deze gedwongen markten. Het contrast tussen de alledaagse bureaucreatie van het aanvragen van een 'assistent' en de existentiële dreiging van de Holocaust is aangrijpend. Veel personen die in dergelijke administratieve documenten uit 1942 worden genoemd, zoals de heer Glansander of de heer Polak, komen voor op de namenlijsten van slachtoffers van de Shoah. Zo was er een Isidoor Polak, geboren in 1901, die in september 1942 in Auschwitz is vermoord. Dit document vormt daarmee een papieren spoor van een gemeenschap die op het punt stond vernietigd te worden.

Genoemde Personen

I. Polak J. Glansander

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen

Transcriptie

Nº 30/38/1 M. 1942 $^{21}/_{7}$ A.dam 20 Juli - 42 Aan den Wel Ed Heer Directeur van het Marktwezen [paraaf] Ondergetekende vaste standplaatshouder Joodsche Markt Waterlooplein verzoekt toestemming tot assistentie van den Heer I. Polak geb 6-11-1901. adres Lange Houtstr 32 in afwachting van een gunstig antwoord Hoogachtend J. Glansander Dijkstraat 41 $^{II}$ a.dam 30