Tno - 727/67/42

Onder terugzending der mij medegedeelde beschikking dd 15/8/42 om advies betreffende stukken heb ik de eer U het volgende te berichten.

De behoefte aan een drinkgelegenheid voor paarden is op de Oss in normale tijden niet zeer groot, alleen onder de huidige omstandigheden, nu het aantal trekkers dat op de Oss komt groter is dan in normale jaren en omdat bij het laden van aardappelen dikwijls wachttijden gemaakt zijn, kan een drinkbak van nut zijn.
Een en ander rechtvaardigt echter niet een uitgave van f 1800.- waarvan, naar uit deze stukken blijkt, deze uitgave ten laste van het bedrijf der G.W. zou moeten worden gebracht.
Er ware daarom m.i. te volstaan met een provisorische oplossing.

[Ingekaderd gedeelte:]
Het moge daarom in overweging genomen te bevinden dat ten deze vanwege het bedrijf der G.W. een ontwerp voor een provisorische drinkbak wordt gemaakt waarbij bij de keuze van de plaats ook rekening wordt gehouden dat de kosten voor aan- en afvoerleidingen zoo gering mogelijk worden. Het bedrag der kosten mocht m.i. worden beperkt tot hoogstens f 200.-

U naar het in de bedoeling schijnt te liggen, de kosten voor rekening van de gemeente, i.c. het bedrijf der G.W. zullen komen. Het document is een ambtelijk advies of een concept-brief betreffende een infrastructurele voorziening. De kern van de tekst is een kosten-batenafweging. Hoewel de schrijver erkent dat er door de oorlogsomstandigheden (de "huidige omstandigheden" in 1942) een toegenomen behoefte is aan een drinkplaats voor paarden — met name door de drukte bij het transport van de aardappeloogst — vindt hij de begrote 1800 gulden buitenproportioneel.

Er wordt een "provisorische" (voorlopige/eenvoudige) oplossing voorgesteld die slechts 200 gulden mag kosten. De nadruk ligt op efficiëntie: de locatie van de drinkbak moet zo gekozen worden dat de aanleg van waterleidingen minimaal is. De afkorting "G.W." staat zeer waarschijnlijk voor Gemeentewerken. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De datum 1942 is cruciaal; paardenkracht was in die jaren weer van essentieel belang voor het transport, aangezien gemotoriseerd vervoer kampte met enorme brandstoftekorten. De vermelding van "de Oss" duidt vermoedelijk op de haven of een specifieke overslagplaats in de gemeente Oss, waar aardappelen (een vitaal volksvoedsel tijdens de oorlog) werden verladen op schepen of treinen. De discussie over de kosten (f 1800 vs f 200) weerspiegelt de schaarste en de noodzaak tot zuinigheid in de gemeentelijke huishouding tijdens de oorlogsjaren.