Getypte circulaire/brief.
Origineel
Getypte circulaire/brief. 15 juni 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt of een overkoepelend distributieorgaan). Amsterdam, 15 Juni 1942.
Aan de Grossiers in groenten,
gevestigd op de Centrale Markt.
In aansluiting op mijn circulaire van 13 dezer, deel ik U, in afwijking van hetgeen daaromtrent in deze circulaire was vermeld, mede, dat het percentage , dat dagelijks voor de Jood-sche bevolking moet worden geleverd aan de N.V. Nederlandsche Veiling, moet worden getrokken van Uw geheele aanvoer, dus ook van Uw toewijzingen of aankoopen op de N.V. Nederlandsche Veiling. Het totale kwantum, dat U aan de Veiling moet leveren, wordt, zooals ik reeds bekend heb gemaakt, tot nader order, door haar overgenomen tegen den maximum-grossiersprijs.
Ik maak voorts bekend, dat de door U te leveren producten des morgens uiterlijk om 10 uur franco op kade F ( bij de 2e Keucheniusstraat ) moeten worden afgeleverd.
Voorts deel ik U mede, dat de heer Dijkstra geen deel uitmaakt van de Commissie van Toezicht, zooals aanvankelijk in mijn circulaire van 13 dezer was medegedeeld.
De Directeur
[Handtekening]
N.B. Voor de goede orde maak ik de grossiers erop opmerkzaam, dat fruit in het geheel niet voor de Joden mag worden beschik.-baar gesteld, terwijl levering van groente en fruit buiten de Centrale Markt om aan Joodsche handelaren ten strengste is verboden. Dit document is een administratieve instructie die de logistieke uitvoering van de segregatie en discriminatie van de Joodse bevolking in Amsterdam illustreert. De kernpunten zijn:
- Gedwongen afdracht: Grossiers worden verplicht een percentage van hun totale voorraad (zowel eigen aanvoer als aankopen) af te staan aan de "N.V. Nederlandsche Veiling". Dit was een methode om de voedselstroom naar de Joodse gemeenschap strikt te controleren en te rantsoeneren.
- Logistieke controle: Er worden specifieke instructies gegeven over het tijdstip (10:00 uur) en de locatie (Kade F, 2e Keucheniusstraat) voor de levering, wat duidt op een strak georganiseerd distributiesysteem onder toezicht.
- Expliciete uitsluiting: Het postscriptum (N.B.) is het meest significante deel van het document. Hierin wordt expliciet vermeld dat fruit verboden is voor Joden. Dit past binnen de bredere nazi-politiek om de Joodse bevolking stelselmatig te ondervoeden en hen basale levensbehoeften te ontzeggen.
- Verbod op vrije handel: Het verbod om buiten de Centrale Markt om aan Joodse handelaren te leveren, was bedoeld om de zwarte markt tegen te gaan en de volledige controle over de Joodse voedselvoorziening bij de bezetter te houden. De datum van de brief, 15 juni 1942, is cruciaal. Dit was een maand waarin de anti-Joodse maatregelen in Nederland in een stroomversnelling kwamen. Kort voor deze datum (mei 1942) was de Jodenster ingevoerd, en vanaf juli 1942 zouden de grootschalige deportaties naar de vernietigingskampen beginnen.
Tijdens de bezetting werd de Centrale Markt in Amsterdam (nu het Food Center Amsterdam) door de Duitsers gebruikt als een instrument voor distributie en uitsluiting. De Joodse bevolking mocht op dat moment alleen nog winkelen in specifieke Joodse winkels gedurende beperkte uren, en de voorraad van deze winkels was volledig afhankelijk van de rantsoenen die door instanties zoals vermeld in deze brief werden toegestaan. Het verbod op fruit voor Joden is een voorbeeld van de "kleine" pesterijen die onderdeel waren van het grotere proces van ontmenselijking en genocide. De genoemde 2e Keucheniusstraat bevindt zich in de Staatsliedenbuurt, direct grenzend aan het marktterrein.