Handgeschreven ambtelijke notitie op een memokaart of deel van een register. Gestempeld op 2 juni 1942; handgeschreven bijschriften gedateerd op 10 juni 1942. Afd. Levensmiddelen maakt.
op marktwezen het voorstel dat
om aan Joodsche standplaats-
houders wier vergunning per 13.
Januari wordt ingetrokken
restitutie te verleenen van het
eventueel door hen teveel betaalde
marktgeld.

Th. v. Duinhoven [?]
H. Müller wenscht
een algemeene machti-
ging van wnd Burgemeester.
achteraf kunnen dan de
bedragen worden vastgesteld.

Th. de Vries
hiervan lijst
opmaken
10/6 '42
[paraaf]

[Stempel:] - 2 JUNI 1942 Dit document legt een administratief proces vast volgend op de uitsluiting van Joodse burgers van de openbare markten tijdens de bezetting. Per 13 januari 1942 werden de vergunningen voor Joodse marktkooplieden officieel ingetrokken. De notitie stelt voor om de reeds vooruitbetaalde pacht (marktgeld) voor de periode na de intrekking terug te betalen.

Opvallend is de strikt ambtelijke, zakelijke toon. Er wordt door H. Müller verzocht om een "algemeene machtiging" van de waarnemend burgemeester (in Amsterdam was dit destijds de pro-Duitse Edward Voute) om deze terugbetalingen efficiënt af te kunnen wikkelen. Th. de Vries krijgt vervolgens de opdracht een lijst samen te stellen van de rechthebbenden. Het document illustreert hoe de onteigening en uitsluiting van Joden in Nederland gepaard ging met een nauwgezette bureaucratische afhandeling. In het begin van 1942 intensiveerde de Duitse bezetter de economische uitsluiting van Joden in Nederland. De maatregel van 13 januari 1942 trof een grote groep kleine zelfstandigen die voor hun levensonderhoud afhankelijk waren van de markt.

De timing van dit document (juni 1942) is cruciaal: het is de maand vlak voordat de grootschalige deportaties naar de kampen in het oosten begonnen (juli 1942). Terwijl ambtenaren nog overlegden over de restitutie van marktgeld, was het proces van de fysieke wegvoering van dezelfde groep mensen al in de laatste fase van voorbereiding. In veel gevallen werden dergelijke restituties niet direct aan de personen uitgekeerd, maar overgemaakt naar de roofbank Lippmann, Rosenthal & Co (LIRO), waardoor het geld alsnog in handen van de bezetter kwam.