Archiefdocument
Origineel
12 mei 1942 (met terugwerkende kracht vanaf 13 januari 1942). [Linksboven, gestempeld en handgeschreven:]
No. 39/65/115
Afschrift
223
[Middenboven, handgeschreven:]
2.
L. M. 194
28/5
[Rechtsboven, handgeschreven en gestempeld:]
MW
H. Mijndes [?]
E [stempel]
[Afbeelding van het wapen van Amsterdam]
DE BURGEMEESTER VAN AMSTERDAM,
Heeft goedgevonden de aan
Hijman Polak,
geboren 10 Juli 1881, wonende Rapenburgerstraat 87 bij beschikking d.d. 27 Januari 1940, No. 764 L.M.-1939- verleende vergunning tot het innemen van een vaste standplaats ten verkoop van haring en zuurwaren op den openbaren weg, den vleugel van de brug over den Amstel (Hoogesluis), recht tegenover het tuinhek, behoorende bij perceel Amstel 344 bij deze, gerekend te zijn ingegaan 13 Januari 1942, in te trekken.
VM
Amsterdam, [stempel:] 12 MEI 1942 1942.
De Burgemeester voornoemd,
(get) voute [stempel]
de Gemeentesecretaris,
(get.) J. F. FRANKEN [stempel]
[Linksonder:]
K 350 Dit document is een officieel afschrift van een besluit van de burgemeester van Amsterdam. De kern van de zakelijke inhoud is de intrekking van een commerciële vergunning voor een haringkar op de Hoogesluis.
Opmerkelijke formele kenmerken:
* Administratieve sporen: De diverse handgeschreven nummers en parafen bovenin tonen aan dat dit document door meerdere afdelingen van de gemeentelijke administratie is gegaan.
* Terugwerkende kracht: Hoewel het besluit op 12 mei 1942 is ondertekend, wordt de vergunning met terugwerkende kracht tot 13 januari 1942 ingetrokken. Dit duidt op een haastige of administratieve 'opschoning' van bestaande rechten.
* Ondertekening: Het document is getekend (via stempel) door Edward Voûte, de pro-Duitse burgemeester tijdens de bezetting, en gemeentesecretaris J.F. Franken. Dit document vormt een tastbaar bewijs van de 'Entjudung' (het ontjoodsen) van de economie in bezet Nederland.
- Systematische uitsluiting: Vanaf 1941 werden Joodse burgers door een reeks verordeningen systematisch uit het openbare en economische leven geweerd. Het intrekken van vergunningen voor marktkooplieden en straathandelaren was een directe methode om hen van hun broodwinning te beroven.
- Locatie en Betrokkene: Hijman Polak woonde in de Rapenburgerstraat, een centrale straat in de toenmalige Joodse buurt. Zijn nering — haring en zuurwaren — was een typisch Amsterdams-Joods straatbeeld van die tijd.
- Lot van de betrokkene: Uit historische bronnen (zoals de Oorlogsgravenstichting) blijkt dat Hijman Polak (geboren 10-07-1881) op 14 mei 1943 is vermoord in vernietigingskamp Sobibor. Dit document markeert een van de laatste stappen in de vernietiging van zijn maatschappelijke bestaan, een jaar voordat hij zelf gedeporteerd en vermoord zou worden. H. Mijndes J.F. Franken