Archief 745
Inventaris 745-379
Pagina 304
Jaar 1942
Stadsarchief

Bijlage bij een ambtelijke brief (getypt op papier).

Dossier: 43/23/3

Origineel

Bijlage bij een ambtelijke brief (getypt op papier). Behoort bij brief No.43/23/3 M.d.d.18 Augustus 1942 aan den Heer Wethouder voor de Arbeidszaken van den Directeur van het Marktwezen.

Naam: geb.datum: Adres: Functie: Opmerkingen:
Hooft, R. 11 – 6 – 95. Veerstraat 37 III Amsterdam. contrôleur (in vasten dienst) van de vier grootouders van zijn echtgenoote zijn meer dan twee van Joodschen bloede.

De kern van het document ligt in de kolom "Opmerkingen". Hierin wordt gerapporteerd over de afkomst van de echtgenote van de werknemer. Er wordt geconstateerd dat meer dan twee van haar grootouders "van Joodschen bloede" zijn. Volgens de toen geldende nationaalsocialistische rassenwetten (de Neurenberger rassenwetten, die ook in Nederland werden toegepast) werd zij hiermee als Joods aangemerkt.

Het feit dat dit geregistreerd werd bij de wethouder voor Arbeidszaken wijst erop dat de positie van de heer Hooft in gevaar was. Ambtenaren die zelf Joods waren, waren eind 1940 al ontslagen. In 1942 werden ook de familiebanden van niet-Joodse ambtenaren nauwgezet gecontroleerd; een huwelijk met een Joodse partner kon leiden tot ontslag of andere disciplinaire maatregelen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog voerde de bezetter een systematisch beleid om Joden uit het openbare leven en de economie te verwijderen. Dit begon in oktober 1940 met de invoering van de 'Ariërverklaring', die elke ambtenaar moest ondertekenen.

In de loop van 1941 en 1942 werden de regels steeds strenger. Niet alleen de ambtenaar zelf, maar ook de achtergrond van de echtgenoot of echtgenote werd onderwerp van onderzoek. Dit document uit augustus 1942 valt in de periode dat de deportaties naar de vernietigingskampen reeds in volle gang waren. De bureaucratische precisie waarmee de "hoeveelheid Joods bloed" van een aangetrouwde verwant werd vastgelegd, illustreert hoe diep de vervolging doordrong in het dagelijks leven en de arbeidsverhoudingen van die tijd. De afdeling Marktwezen in Amsterdam viel onder de gemeente, die destijds volledig onder toezicht van de bezetter en NSB-functionarissen stond. R. Hooft Marktwezen NSB

Samenvatting

Dit document is een treffend voorbeeld van de administratieve vervolging tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Het betreft een registratie van een ambtenaar (of medewerker in publieke dienst), R. Hooft, werkzaam bij het Amsterdamse Marktwezen.

De kern van het document ligt in de kolom "Opmerkingen". Hierin wordt gerapporteerd over de afkomst van de echtgenote van de werknemer. Er wordt geconstateerd dat meer dan twee van haar grootouders "van Joodschen bloede" zijn. Volgens de toen geldende nationaalsocialistische rassenwetten (de Neurenberger rassenwetten, die ook in Nederland werden toegepast) werd zij hiermee als Joods aangemerkt.

Het feit dat dit geregistreerd werd bij de wethouder voor Arbeidszaken wijst erop dat de positie van de heer Hooft in gevaar was. Ambtenaren die zelf Joods waren, waren eind 1940 al ontslagen. In 1942 werden ook de familiebanden van niet-Joodse ambtenaren nauwgezet gecontroleerd; een huwelijk met een Joodse partner kon leiden tot ontslag of andere disciplinaire maatregelen.

Historische Context

Tijdens de Tweede Wereldoorlog voerde de bezetter een systematisch beleid om Joden uit het openbare leven en de economie te verwijderen. Dit begon in oktober 1940 met de invoering van de 'Ariërverklaring', die elke ambtenaar moest ondertekenen.

In de loop van 1941 en 1942 werden de regels steeds strenger. Niet alleen de ambtenaar zelf, maar ook de achtergrond van de echtgenoot of echtgenote werd onderwerp van onderzoek. Dit document uit augustus 1942 valt in de periode dat de deportaties naar de vernietigingskampen reeds in volle gang waren. De bureaucratische precisie waarmee de "hoeveelheid Joods bloed" van een aangetrouwde verwant werd vastgelegd, illustreert hoe diep de vervolging doordrong in het dagelijks leven en de arbeidsverhoudingen van die tijd. De afdeling Marktwezen in Amsterdam viel onder de gemeente, die destijds volledig onder toezicht van de bezetter en NSB-functionarissen stond.

Genoemde Personen 1

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen NSB

Kooplieden in dit dossier 23

A.S. Kroon Uilenburg 5/71 '41
A.S. Kroon Uilenburg 5/71 '41
C.L.J. Berkhout Uilenburg 764 '39
C.L.J. Berkhout Uilenburg 764 '39
D. Espinoza Uilenburg 764 '39
D. Espinoza Uilenburg 764 '39
D. Poortvliet Uilenburg 764 '39
D. Poortvliet Uilenburg 764 '39
G. J. Roseboom Uilenburg 764 '39
K. Rozeboom Uilenburg 764 '39
G. Zwaaf-Pront. Uilenburg 764 '39
H. Dijkstra Uilenburg 764 '39
H. Dijkstra Uilenburg 764 '39
R. Hooft Uilenburg van de vier grootouders van zijn echtgenoote zijn meer dan twee van Joodschen bloede.
H. Wiersma Uilenburg 764 '39
H. Wiersma Uilenburg 764 '39
J. Zwaaf-Front Uilenburg 764 '39
L. Brandse Uilenburg 764 '39
L. Brandse Uilenburg 764 '39
Mozes Aronson Uilenburg 607 '40
Mozes Aronson Uilenburg 607 '40
A. Koedyk Uilenburg 5/172 '41
A. Koedyk Uilenburg 5/172 '41

Gerelateerde Documenten 6