21 oktober 1942. Onbekende centrale instantie (vermoedelijk Rijksbureau voor de Voedselvoorziening of vergelijkbaar). De Combinatie van grossiers in mosselen, p/a Heeren Lammers en van Zanten, Marktwezen, Amsterdam-W. (Getypt:)

COPIE VOOR HET MARKTWEZEN AMSTERDAM.
Jan van Galenstraat 14.

ZXZXZXZXZXZXZX 21 October 1942.

Nº 46ª/1/35 M. 1942

de Combinatie van grossiers in mosselen,
p/a Heeren Lammers en van Zanten
Marktwezen,
AMSTERDAM-W.

Zooals U bekend is worden door ons aan daarvoor in aanmerking komende personen vergunningen afgegeven voor het inleggen van mosselen. Indien het een bedrijf betreft, wordt daarbij aangegeven de hoeveelheid mosselen, welke betrokkene ten hoogste mag inleggen.
In het algemeen gesproken zal het dus wenschelijk zijn, dat betrokkenen in een dergelijk geval ook via U de voor hun bedrijf benoodigde mosselen kunnen ontvangen.
Mochten de belangen in Amsterdam met zich medebrengen, dat slechts een kleine hoeveelheid mosselen aan betrokkenen ter beschikking wordt gesteld, dan stellen wij er prijs op, dat met ons overleg wordt gepleegd.
Indien aan sommige winkeliers een vergunning wordt afgegeven voor verkoop in hun eigen winkel mosselen te bewerken, is geen hoeveelheid vermeld. Wij willen het gaarne aan de betreffende instanties in Amsterdam overlaten de hiervoor benoodigde hoeveelheid mosselen vast te stellen. Als algemeene richtsnoer veroorloven wij ons U ter kennis te brengen, dat door ons aan inleggers van mosselen als regel een hoeveelheid wordt toegewezen, overeenkomende met de capaciteit van hun bedrijf in de beide laatste jaren.

(Onderschreven met een onleesbare paraaf)

(Handgeschreven aantekeningen:)

• Links boven: 25 (omcirkeld); Dir (met driedubbele onderstreping)
• Rechts boven: 237; 24/10 [initialen/codes]
• Bovenaan rechts (in rood): + Adv. [?] Goed!
• Linker marge (in potlood):
  • H. Zuiver. 15 à 20 balen per week.
  • 2x Kwam vorig jaar mogen thans niet inleggen - moeten eerst verklaring verkoop mosselen hebben [onleesbaar woord].
  • Wolffe [Thole?] 10 balen per week en uit eigen indien aan de beurt ± 30 balen per week.
• Midden (in rood): [?] Dit document is een ambtelijke kopie van een schrijven over de regulering van de mosselhandel in oorlogstijd. De kernboodschap is de verdeling van bevoegdheden: de centrale instantie geeft de vergunningen voor het "inleggen" (verwerken/conserveren) van mosselen uit, maar laat de vaststelling van de exacte quota voor individuele Amsterdamse winkeliers over aan de lokale autoriteiten van het Marktwezen. De algemene richtlijn voor deze toewijzing is de historische bedrijfscapaciteit (de voorgaande twee jaar).

De handgeschreven marginalia zijn van groot belang omdat ze de dagelijkse praktijk van de distributiestrijd tonen. Ambtenaren noteerden specifieke verzoeken of dossiers (zoals van H. Zuiver en de firma Wolffe) met de bijbehorende aantallen "balen" (zakken mosselen). Ook blijkt uit de opmerking bij H. Zuiver dat er streng werd gecontroleerd: zonder bewijs van eerdere verkopen kreeg men geen nieuwe vergunning om te verwerken. Het document dateert uit oktober 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was vrijwel de gehele voedselketen onderworpen aan strikte distributie en prijsbeheersing door de overheid. Hoewel mosselen aanvankelijk niet "op de bon" waren, werd de handel erin streng gereguleerd om de zwarte markt in te dammen en de schaarse transportmiddelen efficiënt in te zetten. Het Marktwezen in Amsterdam, gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, fungeerde hierbij als het lokale uitvoerende en controlerende orgaan. De brief illustreert de bureaucratische processen die nodig waren om zelfs een relatief eenvoudig product als mosselen eerlijk over de stad te verdelen onder de geldende schaarste-omstandigheden. H. Zuiver W. Marktwezen Rijksbureau