Handgeschreven nota of concept-besluit. ~~Punten voor bespreking over~~ Opmerkingen ter zake
Verdeeling Zoutwatervisch

1./ Bestaande regeling is in theorie: minstens
30.000 pond zoutwatervisch per week voor
den detailhandel te verdeelen door den
gem. afslag. Regeling 21 October 1941
in werking getreden, doch kwantum
is nog geen enkele week op den afslag
gekomen; oorzaak: de winkeliers kochten
vrij van grossiers op de primaire afslagen
betrekken. Vrijwel geen contrôle op de
prijs. Het gevolg was, dat de voor den
afslag bestemde visch naar winkeliers
werd gezonden. Contrôle hierop door
Ver. Visscherijcentrale niet effectief.
Daarom nieuwe regeling:
alle voor A'dam bestemde visch moet
aan den afslag worden geleverd en
aldaar onder alle kleinhandelaren
zo visch te A'dam worden verdeeld.
Om dit te bereiken moet worden voorko-
men, dat de voor A'dam bestemde visch
op de primaire veilingen in handen
komt van de grossiers, die nl hebben ge-
toond niet te willen meewerken
aan een nuttige uitvoering van
aan hen door de V.C. gegeven opdrachten.
(Het sturen van kleine vischjes aan den afslag
en de goede visch aan winkeliers).
De V.C. moet derhalve rechtstreeks aan
primaire afslagen opdracht geven om
het voor A'dam bestemde gedeelte te ver-
zenden en een en ander met contrôle van
V.C. De winstmarge kan dan toch, onder
aftrek van kosten der veiling en (transport enz.)
aan grossiers worden uitgekeerd!
Strenge contrôle door rivierpolitie op
leveren van visch buiten afslag om aan
grossiers en andere handelaren.

[Kanttekeningen linkerzijde]
3.
1. Van wege
de V.C. door
centrale
met de
volgende
voorschriften
en opdrachten.

1. Mede van wege
   de R.C. & deels
   van de gem.
   reglementen
   waarin vermeld
   bepaalde artikelen
   waarin deze niet
   meer door hen
   verdeeld mogen
   worden.
   Door een door
   ons op te stellen
   besluit zonder meer. Het document beschrijft de mislukking van een distributiesysteem voor zoutwatervis in Amsterdam dat in oktober 1941 werd ingevoerd. De kern van het probleem was dat de beoogde 30.000 pond vis per week de gemeentelijke afslag nooit bereikte.

Belangrijkste knelpunten:
* Omzeiling van het systeem: Grossiers en winkeliers handelden direct op primaire afslagen, waardoor de centrale controle op prijs en verdeling (via de gemeentelijke afslag) werd omzeild.
* Kwaliteitsverschil: Grossiers werden ervan beschuldigd de kwalitatief goede vis direct aan winkeliers te verkopen en alleen de "kleine vischjes" (ondermaatse vis) naar de officiële afslag te sturen.
* Gebrek aan toezicht: De Visscherijcentrale (V.C.) bleek niet in staat de naleving van de regels af te dwingen.

Voorgestelde oplossing:
De auteur stelt voor om de grossiers uit de logistieke keten van de primaire veiling naar de stad te halen. De V.C. zou voortaan direct orders moeten plaatsen bij de primaire afslagen. Grossiers zouden hun winstmarge wel behouden (als een soort commissie), maar zouden geen zeggenschap meer hebben over de fysieke distributie. Daarnaast wordt gepleit voor repressieve maatregelen door de rivierpolitie om illegale handel buiten de afslag om tegen te gaan. Dit document is een treffend voorbeeld van de economische ordening tijdens de Duitse bezetting in Nederland (1940-1945). De bezetter probeerde via centrale organen zoals de Visscherijcentrale (V.C.) en het Rijkscommissariaat (mogelijk de R.C. in de kantlijn) de voedselvoorziening volledig te beheersen. Dit was enerzijds nodig om de bevolking van basisbehoeften te voorzien (distributiestelsel), maar diende anderzijds om de export naar Duitsland veilig te stellen en de zwarte handel in te dammen.

De spanning tussen de 'vrije' handel (de grossiers) en de dwingende overheidsregulering is in deze tekst duidelijk voelbaar. Het gebruik van afkortingen als "A'dam" en de verwijzing naar de "rivierpolitie" duidt op een specifieke focus op de Amsterdamse situatie, waar de vismarkt een cruciale rol speelde in de voedselvoorziening van de stad.