Typschrift, doorslag van een ambtelijk schrijven (pagina 2). - 2 -

ten maatregel een vrachtvergoeding betalen van twee cent. De door deze kruiers te verrichten werkzaamheden worden dus in geen enkel opzicht door de Gemeente betaald.

     Des Zomers zijn de 4 kruiers volledig gedurende de geheele week voor genoemde werkzaamheden noodig; des winters verrichten 2 van hen naast de dan niet zoo omvangrijke kruierswerkzaamheden, lossingswerkzaamheden bij de mosselen.

     Uit het bovenstaande blijkt, dat de schijn wordt gewekt of deze kruiers voor de Gemeente werkzaam zijn en het is denkbaar, dat ze bij ziekte of ongeval aanspraken tegenover de Gemeente zouden willen doen gelden. Waar ten aanzien van hen door de Gemeente geen enkele sociale verplichting wordt nagekomen en ook geen loonbelasting wordt ingehouden, komt het ons gewenscht voor, ter voorkoming van moeilijkheden met de organen belast met de uitvoering der Sociale Wetten, ten aanzien van deze arbeidsverhouding het oordeel in te winnen van Uw Ambtsgenoot voor de Arbeidszaken, hetgeen wij U hierbij beleefd in overweging geven.

De Gemeentelijke adviseur                      De Directeur,
voor Voedings- en Distri-
butieaangelegenheden, Dit document betreft een juridisch-administratieve kwestie over de status van vier kruiers (dragers/sjouwers) die werkzaamheden verrichten voor de gemeente Zutphen.

De kernpunten zijn:
* Financiële constructie: De gemeente betaalt de kruiers niet rechtstreeks voor hun werk, maar verstrekt slechts een "vrachtvergoeding" van twee cent per handeling. De suggestie is dat de kruiers waarschijnlijk door derden (klanten/gebruikers) worden betaald.
* Arbeidsverhouding: Hoewel ze fulltime (in de zomer) of parttime (in de winter) werken, beschouwt de gemeente hen niet als werknemers in loondienst. Er wordt geen loonbelasting ingehouden en er worden geen sociale premies afgedragen.
* Risicobeheersing: De opstellers van de brief uiten hun zorgen over de "schijn van werkgeverschap". Ze vrezen dat de kruiers bij ziekte of ongevallen aanspraak zullen maken op de gemeente als werkgever.
* Adviesaanvraag: Er wordt voorgesteld om advies in te winnen bij de functionaris voor Arbeidszaken om juridische conflicten met uitvoeringsorganen van sociale wetten (zoals de toenmalige Raden van Arbeid) te voorkomen. Het document stamt uit een periode waarin de sociale zekerheid in Nederland volop in ontwikkeling was. De terminologie ("Sociale Wetten", "Ambtsgenoot voor Arbeidszaken") en de functie "Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden" wijzen op de jaren '40, mogelijk de periode van de Tweede Wereldoorlog of direct daarna, toen distributie van levensmiddelen (zoals de genoemde mosselen) een centrale overheidstaak was.

De angst voor "schijnwerkgeverschap" is van alle tijden, maar was in deze periode saillant omdat de handhaving op de afdracht van sociale premies en belastingen strenger werd. De gemeente wilde hier voorkomen dat zij onbedoeld verantwoordelijk werd voor de sociale zekerheid van de kruiers, die blijkbaar noodzakelijk waren voor de logistieke keten van de voedselvoorziening in Zutphen.