12 januari 1945. Waarschijnlijk de directie van de Vischmarkt of de Gemeentelijke Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening. (Handgeschreven aantekeningen links- en rechtsboven:)
Verzonden 12/1
Insp H. Lubregts
A.V.D.

(Getypt rechtsboven:)
VD/ST

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A L H I E R.

46a/12/1 H. 12 Januari 1945.
Vischregeling.

Hiermede hebben de ondergeteekenden de eer U het volgende te berichten.
Op de Vischmarkt zijn sedert de verdeeling van visch in Mei 1942 in werking is getreden, naast de twee gemeentelijke werklieden, nog vier kruiers werkzaam voor het transport van kisten en manden met visch van het Centraal Station naar de Vischmarkt, voor zoover de visch per spoor wordt aangevoerd en van de beurtvaartdiensten aan de De Ruyterkade, voor zoover de visch per boot wordt aangevoerd.
Met deze kruiers bestaat geen enkel ambtelijk dienstverband; zij nemen, evenals expediteurs en besteldiensten, vrachtjes en karweitjes aan voor eigen rekening en risico aan en zij worden daarvoor per uur betaald. De uitbetaling geschiedt wel door den kassier van de Vischmarkt, doch deze kosten worden gedeeltelijk gedragen door de inzenders van visch, aan wie voor deze kruiers kosten een omslag in rekening wordt gebracht en gedeeltelijk door de koopers der visch, die voor elk pond visch, krachtens een door de Nederlandsche Visscherij Centrale getrof- [einde pagina]

(Handgeschreven in de marge:)
46A/4/2417-42 - Kernboodschap: De brief verduidelijkt de rechtspositie en de financiering van extra personeel (kruiers) op de Vismarkt. Hoewel zij essentieel zijn voor de distributie, zijn zij geen gemeenteambtenaren maar zelfstandige sjouwerhulpen die per uur worden betaald via een indirect heffingssysteem op de handel.
- Logistiek: De tekst geeft inzicht in de logistieke lijnen van de Amsterdamse voedselvoorziening: vis arriveerde per spoor bij het Centraal Station of per schip (beurtvaart) aan de De Ruyterkade, waarna het handmatig naar de markt werd getransporteerd.
- Administratie: De financiering gebeurde via een 'omslag' (toeslag), verdeeld over zowel de producenten (inzenders) als de consumenten/handelaren (koopers). Dit toont een systeem van kostenbeheersing zonder de gemeentelijke begroting direct te belasten. - Hongerwinter: Dit document dateert van januari 1945, het absolute dieptepunt van de Hongerwinter. Voedsel was extreem schaars. De gedetailleerde rapportage over de kosten van vier kruiers laat zien hoe cruciaal en streng gecontroleerd elk onderdeel van de voedselketen op dat moment was.
- Duitse Bezetting: De genoemde "Nederlandsche Visscherij Centrale" was een distributie-orgaan dat onder toezicht van de bezetter stond. Het document illustreert de bureaucratische werkelijkheid van het stadsbestuur dat probeerde de primaire levensbehoeften te managen binnen de kaders van de bezettingseconomie.
- Arbeidshistorie: Het onderscheid tussen "gemeentelijke werklieden" (met vaste aanstelling) en de "kruiers" (als losse arbeiders/zzp'ers avant la lettre) geeft een beeld van de gelaagdheid in arbeidsverhoudingen bij de overheid in oorlogstijd. H. Lubregts