Getypte administratieve lijst / Register.
Origineel
Getypte administratieve lijst / Register. Lijst van kleinhandelaren te Amsterdam, die in het bezit zijn van een toewijzing voor vischsoorten en eveneens toegang hebben tot de Centrale Markt.
| Naam en adres | Toewijzing voor: | Verkoopplaats | Toegang tot C.M. als: |
|---|---|---|---|
| W.F. van Beek, W.de Withstr. 91 | 2 gep. garnalen 1 ger. aal |
winkel W.de Withstraat 91 | kooper (winkelier) |
| H.A. Beerens, 1e Bloemd warsstr. 21 | 2 gep. garnalen ) 2 ger. aal ) 2 gep. garnalen ) 1 ger. aal ) |
winkel 1e Bloemd warsstraat 21 winkel Fred. Hendrikstr. 23 |
kooper (winkelier) |
| Wed.H.A.Benjamins, Fann.Scholtenstraat 72 | 2 gep. garnalen 1 ger. aal |
winkel Fann. Scholtenstr. 72 | toegang heeft I.Benjamins (winkelier) |
| J.N.Bergen, Molukkenstraat 81 II | 2 zoetw. visch 3 versche aal 2 ongep. garnalen |
winkel 1e Atjehstraat 168 | kooper (winkelier) |
| J.G.Blom, Vasco da Gamastr. 4 II | 3 versche aal 4 gep. garnalen |
markt Ten Katestraat | kooper (venter) |
| K.de Boer, Rozengracht 212 | 4 gep. garnalen 2 ger. aal |
winkel Rozengracht 212 | kooper ~~1053~~ (winkelier) |
| A.Brandt, Overtoom 471 | 2 gep. garnalen | winkel Overtoom 471 | kooper (winkelier) |
| J.Breek, Reestraat 18 | 1 gep. garnalen 1 ger. aal |
winkel Reestraat 18 | kooper (winkelier) |
| W.F.Burger, 1e C.Huygensstr. 84 | 2 gep. garnalen 1 ger. aal |
winkel 1 Constr. Huygensstr. 84 | kooper (winkelier) |
| Bijl de Groot Wed., Fr.Hendrikstr. 107 | 1 ger. aal 2 gep. garnalen |
winkel Fr.Hendrikstraat 107 | kooper (winkelier) |
| J.A.Cabalt, Gasthuismolenst. 4 | 1 gep. garnalen | winkel Gasthuismolenst. 4 | kooper (winkelier) |
| J.Coenra, Houtrijkstraat 94 | 2 ongep. garn. | markt Lindengrt. | kooper (venter) |
| J.Dake, Bilderdijkkade 40A | 4 gep. garnalen 2 ger. aal |
winkel Haarlemmerdijk 39 | kooper (winkelier) |
| F.J.Duyf, 2e Anjeliersdwarsstr. 15 | 2 gep. garnalen 1 ger. aal |
winkel 2e Anjeliersdwarsstr. 15 | kooper (winkelier) |
| Ekkelboom E.J., Tolstraat 140 hs | 1 zoetw. visch 1 versche aal 2 ongep. garn. |
markt Alb. Cuypstraat | kooper (venter gr. en fruit) |
| S.Ekkelboom, Quellijnstr. 120 I | 1 zoetw. visch 1 versche aal 2 ongep. garn. |
markt Alb. Cuypstraat | kooper (venter gr. en fruit) |
| M.Fransman, Schalk Burgerstr. 20 II Jood. |
1 versche aal 1 ongep. garn. |
markt Joubertstraat | had toegang als kooper gr. en fruit Thans gr. via Joodse Raad? |
| Th.J.H.Frommé, Adm.de Ruyterw. 41 | 6 gep. garnalen 1 ger. aal |
winkel Adm.de Ruyterweg 41 | kooper (winkelier) |
| G.Goethals, Vinkenstr. 46 II | 1 zoetw. visch 1 versche aal 3 ongep. garn. 1 ger. aal |
winkel Bentinckstr. 34 | kooper & venter gr. en fruit |
Belangrijke observaties:
1. Terminologie: Er wordt onderscheid gemaakt tussen 'gep. garnalen' (gepelde), 'ongep. garnalen' (ongepelde), 'ger. aal' (gerookte) en 'zoetw. visch' (zoetwatervis).
2. Handelsvormen: Er is een duidelijk onderscheid tussen 'winkeliers' (vaste vestiging) en 'venters' (straathandel/markt).
3. Toewijzingssysteem: Het document getuigt van de strikte regulering van de voedselvoorziening. Handelaren kregen specifieke quota toegewezen.
4. Uitsluiting: De meest opvallende vermelding betreft M. Fransman. Bij zijn naam staat de onderstreepte aantekening "Jood.". In de laatste kolom is te lezen dat hij voorheen toegang had als kooper in groente en fruit, maar dat dit nu "via Joodse Raad?" verloopt. Dit duidt op de segregatie van Joodse ondernemers. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Tijdens deze jaren werd de handel in levensmiddelen volledig gecentraliseerd en onderworpen aan het distributiestelsel om schaarste te beheersen.
De vermelding van de Joodse Raad en de kwalificatie "Jood." plaatst het document in de context van de Holocaust (Shoah). Vanaf 1941 voerden de nazi's stapsgewijs maatregelen in om Joden uit het economische leven te weren ('arisering'). Joodse ondernemers moesten hun zaken aanmelden bij de Wirtschaftsprüfstelle en werden vaak gedwongen deze te sluiten of over te dragen aan 'ariërs'. De Joodse Raad kreeg de taak om de Joodse gemeenschap te besturen onder Duits toezicht, waarbij zij op een gegeven moment ook verantwoordelijk werden voor de distributie aan de Joodse bevolking die niet meer in 'algemene' winkels mocht komen. De vraagtekens bij de inschrijving van M. Fransman suggereren een administratieve onzekerheid tijdens deze overgangsfase van uitsluiting.