Getypt ambtelijk schrijven (waarschijnlijk een doorslag).
Origineel
Getypt ambtelijk schrijven (waarschijnlijk een doorslag). A. Gombault, Wirtschaftsreferent (Economisch referent bij het Duitse bestuur). 2.) Seefisch ist noch immer frei, d.h.braucht nicht in dem
"Vischafslag" angeliefert zu werden, sodass die Juden sich
noch an diesem Handel beteiligen können und sich natürlich
daran täglich stark beteiligen. In letzter Zeit kommt es
also vor, dass die arischen Fischhändler gar keinen Fisch
(Seefisch) haben, während die jüdischen Geschäfte voll liegen.
Es unterliegt wohl keinem Zweifel, dass Sie damit nicht einig-
gehen können und es würde also notwendig sein, dass Sie Instruk-
tionen erteilten, dass der Fisch entweder auch nur über den
"Vischafslag" verkauft wird oder dass die Juden in irgend einer
anderen Weise vollkommen ausgeschaltet werden.
Ich teile Ihnen dies nur der guten Ordnung
halber mit, da ich nicht gern möchte, dass die Juden sich
täglich in grosser Anzahl bei den Märkten aufhalten. "
Ich bitte zu prüfen, wie den in dem Schreiben
der Front van Nering en Ambacht erwähnten Missständen am rasche-
sten abgeholfen werden kann. Es ist mir zu Ohren gekommen, dass
die W.A. gegebenenfalls zur Selbsthilfe greifen will.
Im Auftrag
(A.Gombault)
Wirtschaftsreferent
P.S. Eine Durchschrift dieses Briefes habe ich, IhreEinverständnis
voraussetzend, dem Direktor der Centrale Markthal, Sixma, zugehen
lassen. D.O. * Kernproblematiek: Het document beschrijft een maas in de bezettingswetgeving. Omdat zeevis niet via de officiële visafslag hoeft te worden verhandeld, kunnen Joodse handelaren nog steeds vis inkopen en verkopen. De schrijver stoort zich aan het feit dat Joodse winkels voorraad hebben terwijl "Arische" handelaren soms zonder vis zitten.
* Voorgestelde maatregelen: De auteur dringt aan op een verbod voor Joden om op de markten te verschijnen en pleit voor hun volledige uitsluiting ("vollkommen ausgeschaltet") van de vishandel.
* Intimidatie: Er wordt expliciet gedreigd met de W.A. (de knokploeg van de NSB). Indien de autoriteiten niet ingrijpen om de Joden te verdrijven, zal de W.A. "tot zelfhulp overgaan", wat impliceert dat zij met geweld de markt zullen zuiveren.
* Administratieve context: De brief is ondertekend door een 'Wirtschaftsreferent' namens het Duitse bestuur, wat de actieve rol van de economische administratie in de Jodenvervolging onderstreept. Dit document is een illustratief voorbeeld van de economische 'Entjudung' (ontjoodsing) van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het toont de nauwe samenwerking aan tussen de Duitse bezetter, nationaalsocialistische organisaties zoals het Front van Nering en Ambacht, en de paramilitaire W.A. om Joden stapsgewijs uit het openbare en economische leven te bannen.
De genoemde "Direktor der Centrale Markthal, Sixma" verwijst naar dr. F.J. Sixma, die tijdens de bezetting directeur was van de Centrale Markthallen in Amsterdam. De markten waren in die periode een brandpunt van antisemitische pesterijen en maatregelen, vaak aangestuurd door de NSB. Het document laat zien hoe bureaucratische processen werden ingezet om uitsluiting en uiteindelijk vervolging te legitimeren en te versnellen. A. Gombault F.J. Sixma P.S. Eine NSB