Doorslag van een officiële brief (ambtelijk advies).
Origineel
Doorslag van een officiële brief (ambtelijk advies). 14 maart 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Marktwezen of een verwante gemeentelijke afdeling in Amsterdam). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam. [Handgeschreven, rechtsboven:] Inspecteur 16/3
[Handgeschreven, midden boven:] Verzonden
VD/HG.
46A/34/2 M.
1
14 Maart 1942.
Adres Kl. Jelle Hakvoort
inzake vischverdeeling.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 3 dezer om advies ontvangen stuk No. 263 L.M. 1942 heb ik de eer U te berichten, dat adressant zich, als groothandelaar in visch, zal hebben te onderwerpen aan de door de Nederlandsche Visscherijcentrale voor de levering van visch aan de Gemeente Amsterdam vast te stellen bepalingen; uitzonderingen hierop kunnen naar mijn meening niet worden toegelaten aangezien daardoor de geheele, in voorbereiding zijnde, regeling in gevaar zou worden gebracht.
Ik merk overigens op, dat het rooken van aal en paling te zijner tijd zal kunnen geschieden na ter zake bekomen goedkeuring van de Nederlandsche Visscherijcentrale. Het leveren der visch zal, zooals ik hierboven reeds vermeldde moeten geschieden volgens de thans bij de Nederlandsche Visscherijcentrale in behandeling zijnde richtlijnen dat wil zeggen via de officieele voor de Gemeente Amsterdam in te stellen "verdeeling" aan de kleinhandelaren.
Het spreekt vanzelf, dat bij dit stelsel geen sprake meer kan zijn van een bevoorrechting van personeel van groote ondernemingen, doordat groote partijen visch via de verdeeling rechtstreeks aan personeelsvereenigingen e.d. zouden worden geleverd. Het algemeen belang brengt mijns inziens mede, dat hieraan van de zijde van de Gemeente geen medewerking wordt verleend.
Ik geef U beleefd in overweging den adressant te doen berichten, dat er voor de Gemeente geen aanleiding bestaat aan zijn verzoek te voldoen.
De Directeur, * Kernboodschap: De directeur adviseert de wethouder om een verzoek van de visgroothandelaar Kl. Jelle Hakvoort af te wijzen. Hakvoort wilde waarschijnlijk een uitzonderingspositie behouden in de vishandel.
* Gelijkheid in distributie: Een belangrijk punt in de brief is het beëindigen van de "bevoorrechting" van personeel van grote bedrijven. Voorheen konden personeelsverenigingen blijkbaar rechtstreeks grote partijen vis inkopen. De nieuwe regeling dwingt alle visleveringen via de officiële gemeentelijke "verdeeling" aan kleinhandelaren, zodat de vis eerlijker over alle burgers wordt verspreid.
* Centrale controle: De brief benadrukt de macht van de Nederlandsche Visscherijcentrale. Zelfs voor het roken van paling is expliciete goedkeuring van dit orgaan nodig.
* Toon: De toon is strikt zakelijk, hiërarchisch en onvermurwbaar, passend bij de ambtelijke correspondentie tijdens de bezettingsjaren waarin centrale sturing en distributie essentieel waren. * Historische context: Maart 1942. Nederland is bijna twee jaar bezet door nazi-Duitsland. De schaarste aan goederen neemt toe, waardoor de distributie (het bonnenstelsel en de centrale toewijzing) steeds strakker wordt georganiseerd.
* Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC): Dit was een door de bezetter ingestelde organisatie die de gehele visketen controleerde, van vangst tot consumptie. Het doel was om de voedselvoorziening te beheersen en export naar Duitsland te faciliteren.
* Lokale situatie: Amsterdam kampte in deze periode met grote voedseluitdagingen. De Wethouder voor de Levensmiddelen (destijds de pro-Duitse Edward J. Voûte, die ook burgemeester was, of een direct ondergeschikte) probeerde de greep op de lokale markt te versterken. De genoemde Jelle Hakvoort was een bekende naam in de vishandel (oorspronkelijk uit Urk), maar moest in de oorlog buigen voor de gecentraliseerde economie.