Archief 745
Inventaris 745-380
Pagina 528
Dossier 103
Jaar 1942
Stadsarchief

Handgeschreven verzoekschrift aan een overheidsinstantie (waarschijnlijk de distributiedienst of marktwezen).

23 maart 1942. Van: J. van Velzen, wonende aan de Jodenbreestraat (genoteerd als J. Breestraat) 54-III, Amsterdam. Dossier: 46

Origineel

Handgeschreven verzoekschrift aan een overheidsinstantie (waarschijnlijk de distributiedienst of marktwezen). 23 maart 1942. J. van Velzen, wonende aan de Jodenbreestraat (genoteerd als J. Breestraat) 54-III, Amsterdam. [Linksboven, stempel en pen:]
Nº 46A/50/1
M. 1942

[Rechtsboven, pen:]
Amsterdam 23/3 '42
13/4 14/4/42 [onleesbaar paraaf]
[In rood:] 46A/50/277

[Midden boven, groot in zwarte inkt:]
afw.

[Brieftekst:]
H. G.
met dezen verzoekt
ondergetekende U
beleefd mij als vasten
standplaatshouder in de
Gaaspstraat, bij den
toewijzing van vis een
dubbelen toewijzing te
verstrekken.

Hoogachtend
J. v. Velzen
p/a J. Breestraat
Amsterdam 54 III

[Onderaan de pagina:]
Beleefd maak ik U er
op attent dat ik doordat
ik mijn dienstplicht
moest vervullen in '39 - '40
niet zooveel kon koopen
als in anderen jaren. * Inhoud: De heer J. van Velzen, een visboer met een vaste standplaats in de Gaaspstraat te Amsterdam, verzoekt om een verdubbeling van zijn visquota (toewijzing).
* Argumentatie: Hij voert aan dat zijn inkoopcijfers over de referentiejaren (1939-1940) lager uitvielen omdat hij toen zijn militaire dienstplicht vervulde (de mobilisatieperiode). Hierdoor is zijn huidige toewijzing, die waarschijnlijk op die jaren gebaseerd is, onredelijk laag voor een normale bedrijfsvoering.
* Bureaucratie: De grote letters "afw." bovenaan het document suggereren dat het verzoek is afgewezen. De datumstempels tonen aan dat de aanvraag op 23 maart is ingediend en tussen 13 en 14 april is verwerkt.
* Toon: De brief is geschreven in de formele, onderdanige stijl die gebruikelijk was voor correspondentie met de overheid in die tijd ("verzoekt ondergetekende U beleefd"). * Tweede Wereldoorlog: In maart 1942 was Nederland bijna twee jaar bezet door nazi-Duitsland. De schaarste nam toe en bijna alle levensmiddelen, inclusief vis, waren onderworpen aan een streng distributiesysteem.
* Distributie en Toewijzing: Winkeliers en marktkooplieden kregen voorraden toegewezen op basis van hun historische omzetcijfers van vóór de oorlog. Voor mannen die gemobiliseerd waren in 1939-1940 pakte dit systeem nadelig uit, aangezien hun bedrijf in die periode stil lag of op een laag pitje draaide.
* Locatie: De Gaaspstraat in de Amsterdamse Rivierenbuurt was een bekende marktlocatie. Het adres van de afzender (Jodenbreestraat) lag in de van oudsher Joodse buurt van Amsterdam, wat in 1942 een extra laag van historische beladenheid geeft, hoewel de naam "Van Velzen" niet specifiek Joods is.
* Mobilisatie: De verwijzing naar de dienstplicht in '39-'40 betreft de Nederlandse mobilisatie vlak voor de Duitse inval in mei 1940. Dit document is een direct bewijs van hoe persoonlijke offers voor de landsverdediging jaren later nog economische gevolgen hadden voor individuele burgers onder de bezetting. J. Breestraat J. van Velzen Marktwezen

Samenvatting

  • Inhoud: De heer J. van Velzen, een visboer met een vaste standplaats in de Gaaspstraat te Amsterdam, verzoekt om een verdubbeling van zijn visquota (toewijzing).
  • Argumentatie: Hij voert aan dat zijn inkoopcijfers over de referentiejaren (1939-1940) lager uitvielen omdat hij toen zijn militaire dienstplicht vervulde (de mobilisatieperiode). Hierdoor is zijn huidige toewijzing, die waarschijnlijk op die jaren gebaseerd is, onredelijk laag voor een normale bedrijfsvoering.
  • Bureaucratie: De grote letters "afw." bovenaan het document suggereren dat het verzoek is afgewezen. De datumstempels tonen aan dat de aanvraag op 23 maart is ingediend en tussen 13 en 14 april is verwerkt.
  • Toon: De brief is geschreven in de formele, onderdanige stijl die gebruikelijk was voor correspondentie met de overheid in die tijd ("verzoekt ondergetekende U beleefd").

Historische Context

  • Tweede Wereldoorlog: In maart 1942 was Nederland bijna twee jaar bezet door nazi-Duitsland. De schaarste nam toe en bijna alle levensmiddelen, inclusief vis, waren onderworpen aan een streng distributiesysteem.
  • Distributie en Toewijzing: Winkeliers en marktkooplieden kregen voorraden toegewezen op basis van hun historische omzetcijfers van vóór de oorlog. Voor mannen die gemobiliseerd waren in 1939-1940 pakte dit systeem nadelig uit, aangezien hun bedrijf in die periode stil lag of op een laag pitje draaide.
  • Locatie: De Gaaspstraat in de Amsterdamse Rivierenbuurt was een bekende marktlocatie. Het adres van de afzender (Jodenbreestraat) lag in de van oudsher Joodse buurt van Amsterdam, wat in 1942 een extra laag van historische beladenheid geeft, hoewel de naam "Van Velzen" niet specifiek Joods is.
  • Mobilisatie: De verwijzing naar de dienstplicht in '39-'40 betreft de Nederlandse mobilisatie vlak voor de Duitse inval in mei 1940. Dit document is een direct bewijs van hoe persoonlijke offers voor de landsverdediging jaren later nog economische gevolgen hadden voor individuele burgers onder de bezetting.

Genoemde Personen 2

J. Breestraat J. van Velzen

Locaties

Gaaspstraat (Joodse Markt) Waterlooplein

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 100

A. Brandt Waterlooplein kooper (winkelier)
A. Brandt Waterlooplein kooper (winkelier)
A.Th.Waalberg, Kinkerstr. 60/62 Waterlooplein kooper winkelier
A.Th.Waalberg, Kinkerstr.60/62 Waterlooplein kooper winkelier
B. Soort Waterlooplein ongeknipt
B. Soort Waterlooplein ƒ 0,11 p.kg
B extra Waterlooplein ƒ 0,15 p.kg
Weduwe Roemer Waterlooplein kooper (winkelier)
Weduwe Roemer Waterlooplein kooper (winkelier)
Brasem (blei), meun, sneep en winde boven ½ kg Barbeel en kroeskarper Waterlooplein 0,41
dhr. Dinkgreve (voorzitter) Waterlooplein 0,30
C.Mooijer & Zonen
E.J.F. Weise Waterlooplein kooper winkelier
E.J.F. Weise Waterlooplein kooper winkelier
E. Schalm Waterlooplein kooper winkelier
E. Schalm Waterlooplein kooper winkelier
Gebr.Böhne
Gebr.Smit
Gestripte kabeljauw Waterlooplein 0,65
M. Sicma Waterlooplein 0,75
M. Sicma Waterlooplein 0,40
M. Sicma Waterlooplein 0,55
Gestripte wijting Waterlooplein 0,65
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6