Brief (klacht/verzoekschrift) van een collectief aan een onbekende autoriteit (mogelijk de distributiedienst of het gemeentebestuur). 25 juni 1943. [Stempel linksboven:] No. 2ᶜ/28/1 M. 1943 ²⁶/₆
[Aantekeningen bovenzijde in rood en potlood:] niet ondertekend / Th. Broyers acc / antw. zie bij H. Sieb. / D / Amsterdam 25 Juni / oph HJ

Mijnheer

Vele vrouwen hebben vanmorgen weer vele uren in de rij gezeten voor groente, doch ook heel velen gingen weer naar huis zonder groente, daar onze groentehandelaar maar voor twintig zegge en schrijve twintig personen andijvie had. Is het niet treurig dat het Betondorp zo slecht bedeeld wordt. De oorzaak is hiervan volgens de groentehandelaar dat er op het Betondorp zooveel aardappelen zonder groente wordt verkocht door verschillende personen. Kan hierin nu geen verandering gebracht worden. Het is toch verschrikkelijk om uren in de rij te staan en dan steeds zonder thuis te komen. Wij huisvrouwen hebben het al zoo zwaar en moeilijk om door deze tijd heen te komen. Hopende dat U hierin spoedig verbetering zult kunnen brengen en het dorp niet zoo stiefmoederlijk te bedelen.

De gezamelijke huisvrouwen van het Tuindorp Watergraafsmeer of Betondorp.

De aardappelhandelaren die enkel aardappelen komen brengen zijn
P. Bolhuis
A. Verley
K. v. Kloos en nog andere waar wij de naam niet van kennen.

Onze groentehandelaar is G. Anink.
Brinkstraat bij. Tuindorp watergraafsmeer.

[Rechtsonder:] 2C * Inhoud: De brief is een noodkreet van de huisvrouwen uit Betondorp. Zij beklagen zich over de schrijnende voedselsituatie. Er is een groot tekort aan groente (in dit geval andijvie), terwijl er volgens hen wel veel aardappelen worden aangevoerd door specifieke handelaren.
* Toon: De toon is enerzijds eerbiedig ("Mijnheer", "Hopende dat U"), maar anderzijds getuigt het van diepe frustratie en wanhoop over de dagelijkse overlevingsstrijd ("verschrikkelijk om uren in de rij te staan", "stiefmoederlijk bedelen").
* Taalgebruik: Het gebruik van de uitdrukking "zegge en schrijve" benadrukt het minimale rantsoen (slechts 20 personen kregen andijvie). De term "stiefmoederlijk" wijst op een gevoel van achterstelling van de wijk ten opzichte van andere delen van de stad.
* Administratieve sporen: De rode aantekeningen bovenin geven aan dat de brief officieel in behandeling is genomen, maar ook dat de afzenders de brief niet individueel hebben ondertekend ("niet ondertekend"), wat vaak gebeurde uit angst voor represailles of omdat het een collectieve actie betrof. Dit document stamt uit juni 1943, een periode in de Tweede Wereldoorlog waarin de voedselschaarste in Nederland steeds nijpender werd. De Duitse bezetter had een streng distributiesysteem ingevoerd.

• Betondorp: Deze wijk in de Watergraafsmeer stond bekend als een hechte arbeidersgemeenschap. De sociale cohesie blijkt uit het feit dat de vrouwen zich als collectief ("de gezamelijke huisvrouwen") tot de autoriteiten wenden.
• Vrouwenrol: Tijdens de bezetting was het de taak van de vrouw om urenlang in de rij te staan voor de dagelijkse behoeften. De brief illustreert de fysieke en mentale uitputting die dit met zich meebracht.
• Schaarste en distributie: De klacht over het feit dat er wel aardappelen maar geen groenten zijn, wijst op scheve verhoudingen in de toeleveringsketen of mogelijke achterhouding van goederen door handelaren voor de zwarte markt, hoewel de brief specifiek de namen van de handelaren noemt om controle af te dwingen. A. Verley G. Anink H. Sieb P. Bolhuis