13 december 1940. besluit van 13-12-1940. [rechtsboven:] IX

(vrijstelling tewerkstelling in Duitschland)
in dien zin te lezen dat de vrijstelling
moet rekenen over volle kalendermaanden
waarin de plaats niet kan worden bezet.

[onderaan in groter handschrift:]
verwijzen
naar III * Inhoud: De notitie dient als een nadere interpretatie of verduidelijking van een besluit genomen op 13 december 1940. Het onderwerp is de vrijstelling van de Arbeitseinsatz (tewerkstelling in Duitsland).
* Kernbepaling: Er wordt vastgelegd dat de duur van een verleende vrijstelling berekend moet worden in "volle kalendermaanden". De voorwaarde voor deze vrijstelling is dat de betreffende arbeidsplaats in Nederland gedurende die tijd niet door iemand anders ingevuld ("bezet") kan worden.
* Administratieve context: De aantekening "verwijzen naar III" duidt op een kruisverwijzing binnen een groter archiefsysteem of dossieroverzicht, waarschijnlijk om de samenhang tussen verschillende besluiten of categorieën te waarborgen. Dit document is opgesteld tijdens de eerste maanden van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De Arbeitseinsatz begon aanvankelijk op basis van "vrijwilligheid" en bureaucratische werving, voordat het later in de oorlog overging in grootschalige dwang en razzia's.

Dergelijke notities tonen de juridische en administratieve strijd aan het begin van de bezetting: de Nederlandse bureaucratie probeerde binnen de kaders van de Duitse verordeningen regels vast te stellen voor wie wel of niet naar Duitsland moest vertrekken. Bedrijven probeerden vaak hun personeel te behouden door aan te tonen dat hun werkzaamheden onmisbaar waren voor de lokale economie, wat de basis vormde voor de hier genoemde "vrijstellingen".