Archief 745
Inventaris 745-400
Pagina 447
Dossier 17
Jaar 1943
Stadsarchief

Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

28 mei 1943.

Origineel

Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 28 mei 1943. [Stempel/Type linksboven:]
No. 17/1/11 M. 1943 17/6

[Handgeschreven rechtsboven:]
Markten

[Links getypt:]
No. 121 L.M. 1943.

[Rechts getypt:]
Intrekken van diverse be-
sluiten inzake het verleenen
van vrijstelling van markt-
en standplaatsgeld en het
verleenen van die vrijstel-
ling in geval van het vervul-
len van militairen dienst en
het tewerkgesteld worden in
het buitenland.

[Handgeschreven in paars potlood door de tekst heen:]
25x afschriften
voor belangheb.
marktaf. e. d. S.
[Paraaf]

[Handgeschreven rechtsonder de titel in blauw/zwarte inkt:]
[Paraaf] Dir
Th. Müller
[Paraaf]

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam.
Vrijdag, 28 Mei 1943.

Op voorstel van den Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen wordt het volgende besluit genomen:
De Burgemeester van Amsterdam;
Gezien het rapport van den Directeur van den Dienst van het Marktwezen dd. 14 Januari en 18 Maart 1943 No. 17/1/1 M. en 17/1/6 M;

B e s l u i t :

met ingang van 1 Juni 1943:
1o. in te trekken de besluiten van Burgemeester en Wethouders van 31 Augustus 1934, No. 848 L.M.; 23 November 1934 No. 848 L.M.; 27 September 1935 No. 817 L.M.; 30 October 1936 No. 68/48 L.M.; 18 Juni 1937 No. 444 L.M.; 24 September 1937 No. 68/35 L.M.; 13 Mei 1938 No. 388 L.M.; 31 Maart 1939 No. 262 L.M. en 13 December 1940 No. 987 L.M., inzake het verleenen van vrijstelling of kwijtschelding van markt- of standplaatsgeld aan diverse categorieën van markt- of standplaatshouders;
2o. den Directeur van het Marktwezen te machtigen om aan hen die voor de vervulling van hun militairen dienstplicht onder de wapenen zijn geroepen of die aangewezen zijn in het buitenland te werken, vrijstelling respectievelijk restitutie van markt- of standplaatsgeld te verleenen over volle kalendermaanden, gedurende welke de markt- of standplaats om deze reden niet kan worden ingenomen en onder bepaling, dat de vergunninghouder zijn vergunning gedurende dien tijd bij den Dienst van het Marktwezen in bewaring geeft.
Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (3 stuks) en Financiën (2 stuks).
JB.
Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,
(get.) J. F. FRANKEN

[Handgeschreven onderaan in blauw/paars:]
ex. gedistribueerd
aan Afd. Dagmarkten,
M. Müller, Insp., Duivers, Treas.
juli '43
[Paraaf] Dit document is een officieel besluit van het Amsterdamse gemeentebestuur tijdens de Duitse bezetting. De kern van het besluit is tweeledig:
1. Sanering van oude regelingen: Een lange lijst met besluiten uit de periode 1934-1940 wordt ingetrokken. Dit duidt op een administratieve 'grote schoonmaak' om de wirwar aan oude vrijstellingsregels te vervangen door een eenduidig nieuw beleid.
2. Nieuwe regeling voor afwezigen: Er wordt een specifieke voorziening getroffen voor marktkraamhouders die hun werk niet kunnen doen omdat zij in militaire dienst zitten of (veelzeggender voor 1943) "aangewezen zijn in het buitenland te werken". Zij kunnen hun staangeld terugkrijgen of vrijstelling krijgen, mits zij hun vergunning tijdelijk inleveren bij de Dienst van het Marktwezen.

De toon is strikt zakelijk en bureaucratisch, typisch voor de door de bezetter gecontroleerde gemeentelijke administratie die probeert de grip op de stedelijke economie en financiën te behouden. De datum van het besluit, 28 mei 1943, is cruciaal. Nederland zat midden in de Tweede Wereldoorlog.
* Arbeidseinsatz: De zinsnede "aangewezen zijn in het buitenland te werken" is een eufemisme voor de Arbeidseinsatz (gedwongen tewerkstelling in Duitsland). In het voorjaar van 1943 werd de druk op de Nederlandse mannelijke bevolking om in de Duitse oorlogsindustrie te werken enorm opgevoerd. Dit leidde tot grote leegloop op markten.
* Bestuur: De burgemeester op dat moment was de NSB'er Edward Voûte. Het feit dat dit besluit werd genomen "op voorstel van den Wethouder" laat zien dat het dagelijks bestuur van de stad volledig was gelijkgeschakeld met de Duitse belangen, maar tegelijkertijd probeerde de bureaucratische processen (zoals het innen van marktgelden) draaiende te houden.
* Militaire dienst: De referentie naar "militaire dienstplicht" is opmerkelijk, aangezien het Nederlandse leger in 1940 was ontbonden. Het kan verwijzen naar de hernieuwde oproep voor Nederlandse militairen in krijgsgevangenschap (die precies in april/mei 1943 tot grote stakingen leidde) of naar Nederlanders die in Duitse krijgsdienst traden (zoals de Waffen-SS).

Samenvatting

Dit document is een officieel besluit van het Amsterdamse gemeentebestuur tijdens de Duitse bezetting. De kern van het besluit is tweeledig:
1. Sanering van oude regelingen: Een lange lijst met besluiten uit de periode 1934-1940 wordt ingetrokken. Dit duidt op een administratieve 'grote schoonmaak' om de wirwar aan oude vrijstellingsregels te vervangen door een eenduidig nieuw beleid.
2. Nieuwe regeling voor afwezigen: Er wordt een specifieke voorziening getroffen voor marktkraamhouders die hun werk niet kunnen doen omdat zij in militaire dienst zitten of (veelzeggender voor 1943) "aangewezen zijn in het buitenland te werken". Zij kunnen hun staangeld terugkrijgen of vrijstelling krijgen, mits zij hun vergunning tijdelijk inleveren bij de Dienst van het Marktwezen.

De toon is strikt zakelijk en bureaucratisch, typisch voor de door de bezetter gecontroleerde gemeentelijke administratie die probeert de grip op de stedelijke economie en financiën te behouden.

Historische Context

De datum van het besluit, 28 mei 1943, is cruciaal. Nederland zat midden in de Tweede Wereldoorlog.
* Arbeidseinsatz: De zinsnede "aangewezen zijn in het buitenland te werken" is een eufemisme voor de Arbeidseinsatz (gedwongen tewerkstelling in Duitsland). In het voorjaar van 1943 werd de druk op de Nederlandse mannelijke bevolking om in de Duitse oorlogsindustrie te werken enorm opgevoerd. Dit leidde tot grote leegloop op markten.
* Bestuur: De burgemeester op dat moment was de NSB'er Edward Voûte. Het feit dat dit besluit werd genomen "op voorstel van den Wethouder" laat zien dat het dagelijks bestuur van de stad volledig was gelijkgeschakeld met de Duitse belangen, maar tegelijkertijd probeerde de bureaucratische processen (zoals het innen van marktgelden) draaiende te houden.
* Militaire dienst: De referentie naar "militaire dienstplicht" is opmerkelijk, aangezien het Nederlandse leger in 1940 was ontbonden. Het kan verwijzen naar de hernieuwde oproep voor Nederlandse militairen in krijgsgevangenschap (die precies in april/mei 1943 tot grote stakingen leidde) of naar Nederlanders die in Duitse krijgsdienst traden (zoals de Waffen-SS).

Kooplieden in dit dossier 100

M. Aronson Uilenburg E2/234 C.M.
L. Barmhartigheid Uilenburg 1/206 gedetineerd. niet bij S.Z.
J. Beekman Uilenburg 1/242 onbekend. "
M. Bergman Uilenburg 2/80
J. Premsela Uilenburg 2/104 beweert dat verg. bij m.w. is. "
G. Blog Uilenburg 2/200 "
L. de Maghtige Uilenburg 26/238 S.Z.
B. Boeken Uilenburg 3/18 C.M.
H. Boeken Uilenburg 3/19
A. Canes Uilenburg 5/15 C.M.
D. Cohen Uilenburg 5/61 C.M.
S. Cohen Uilenburg E2/127 C.M.
J. Crost Uilenburg 5/126 C.M.
W. Dagloonder Uilenburg 1/280 S.Z. C.M.
W. Dreese Uilenburg 20/271 B.S. "
A. Duits Uilenburg 6/107
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Rapenb. str: 46 III
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Nieuwmarkt Nw Batavierstr. 13 I
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Hofmeijerstr: 9 hs
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Ruijschstraat 65 III
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Camperstr. 42 II
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Blasiusstr. 117 hs
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Vrolikstraat 130 III
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Dan: Theronstr: 26 hs
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Retiefstraat 66 II
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Tilanusstr: 83 III
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Ferd: Bolstr: 48.
geboren 29-10-1907 te Wijk aan Zee). Waterlooplein Retiefstraat 99 II
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 3