Officieel extract uit het 'Boek der Besluiten' van de Burgemeester van Amsterdam. 28 mei 1943. No. 17/1/13 M. 1943 17/6 [stempel/handschrift]
Markten [handschrift]

No. 121 L.M. 1943.
[Handgeschreven notities: Beer(?) afv. III best.]
Wijziging Reglement op de markten.

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam.
Vrijdag, 28 Mei 1943.

[Diverse handgeschreven parafen en data, o.a. "Th. Muller"]

Op voorstel van den Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen wordt het volgende besluit genomen:
De Burgemeester van Amsterdam;
Gezien de rapporten van den Directeur van het Marktwezen dd. 14 Januari en 18 Maart 1943, No. 17/1/1 M. en 17/1/6M;
Gelet op het Reglement op de Markten vastgesteld bij Besluit van Burgemeester en Wethouders van 13 December 1938, Gemeenteblad 1938, afd. 3, volgno. 107, zooals dit laatstelijk is gewijzigd bij hun besluit van 8 April 1940, Gemeenteblad 1940, afd. 3, volgno. 19;

B e s l u i t :

met ingang van 1 Juni 1943 bovenvermeld Reglement op de markten als volgt te wijzigen:
1o. art. 10 sub e te lezen als volgt: "wanneer de ingeschrevene, wien een voorkeurskaart is verstrekt, in gebreke blijft de markt te bezoeken op grond van de omstandigheid, dat het hem wegens verleende ondersteuning niet is toegestaan een marktplaats te bezetten";
2o. art. 11 sub c te lezen als volgt: "wegens het niet bezetten der plaats op grond van de omstandigheid, dat het de(n) houder(ster) wegens hem (haar) verleende ondersteuning niet is toegestaan, of onmogelijk is, zijn (haar) plaats te bezetten";
3o. art. 11 sub d te lezen las [sic] volgt: "wegens wanbetaling, waaronder verstaan wordt het niet voldoen van het kalendermaandtarief of het kalenderhalfjaartarief, bedoeld in art. 16 van de Verordening op de Heffing van markt-, standplaats- en ventgelden, vóór den achtsten van respectievelijk de kalendermaand of het kalenderhalfjaar".

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeeling Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (3 stuks).

JB. [initialen] Voor eensluidend extract,
de Gemeentesecretaris,
(get.) J. F. FRANKEN Dit document betreft een formele wijziging in de regelgeving voor Amsterdamse marktkooplieden tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de wijziging (punten 1 en 2) heeft betrekking op personen die "ondersteuning" (sociale bijstand) ontvangen. Blijkbaar was het voor deze groep verboden om een marktplaats te exploiteren. De wijziging regelt dat het niet-bezetten van een standplaats om deze reden niet leidt tot onmiddellijke administratieve sancties die gelden voor regulier verzuim, maar dat de situatie wel expliciet in de reglementen wordt vastgelegd.

Punt 3 verscherpt de regels rondom de betaling van standplaatsgelden. Het definieert "wanbetaling" zeer specifiek als het niet betaald hebben voor de 8ste van de maand of het halfjaar.

De taal is typisch ambtelijk-juridisch voor die periode (zoals het gebruik van de naamval "den" en "wien"). Opvallend is de typo "las volgt" in punt 3o, waar "als volgt" bedoeld wordt. De afdeling waaronder de markten vielen, had in die tijd een zeer brede portefeuille: "Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen", wat de centrale rol van de overheid in de dagelijkse basisbehoeften tijdens de bezettingsjaren weerspiegelt. Het document dateert uit mei 1943, een periode waarin Nederland volledig bezet was door Nazi-Duitsland. In Amsterdam was de gemeenteraad buitenspel gezet en had de burgemeester (destijds de pro-Duitse Edward Voûte) vergaande bevoegdheden om via besluiten de stad te regeren.

De uitsluiting van mensen met "ondersteuning" van de marktactiviteiten past in een breder beleid van de bezetter en het collaborerende bestuur om de economie en de arbeidsmarkt strak te reguleren. Mensen die afhankelijk waren van overheidssteun mochten niet 'bijverdienen' op de markt, of werden juist gedwongen tot andere vormen van arbeid (zoals de Arbeitseinsatz). De markten waren in deze periode bovendien cruciaal voor de distributie van schaarse goederen en stonden onder streng toezicht van de distributiediensten. De handgeschreven parafen en nummers duiden op de bureaucratische verwerking van het besluit door verschillende afdelingen van het stadhuis in de weken volgend op het besluit (zie de handgeschreven datum 17/6).