9 april 1943. [Getypt gedeelte]

Telef.afspraak met Mr.Vijftigschilt
der Ned.Visscherij Centrale
d.d.9 April 1943.

Buter eigen toewijzing op primaire veilingen; wordt
door Buter zelf ontvangen en in zijn rookerij gerookt.
Daarna levert hij deze gerookte aal aan den Afslag, waar
deze wordt verdeeld.
De aal, die Buter van zijn commissionnairs moet ont-
vangen(Hansen, v.d.Mey, Miedema etc.) wordt door deze
commissionnairs aan den Afslag gezonden op naam van
Buter. De Afslag geeft deze aal aan Buter met een ge-
leidebiljet naar zijn rookerij. Buter rookt en levert de
gerookte aal weder aan den Afslag, waar ze in de verdee-
ling wordt gebracht.
Buter wordt, net als iedere andere kleinhandelaar,
in de verdeeling alhier opgenomen.

C.van Bambergen.
/te Enkhuizen ½ % toewijzing op Enkhuizen wordt door Edelenbosch /
ontvangen. Deze aal wordt door Edelenbosch direct aan den
Afslag gezonden, waar ze in de verdeeling wordt gebracht.
Bambergen komt als kleinhandelaar normaal in de ver-
deeling. De Nederlandsche Visscherij Centrale zal hierom-
trent Van Bambergen en Edelenbosch berichten.

Bergen.
Toewijzing Harderwijk. Als Bambergen. Bergen heeft
terzake reeds opdracht van de Nederlandsche Visscherij
Centrale ontvangen.

[Handgeschreven gedeelte onderaan]

Th. v. Bergen

1 ex. v. deze notitie
naar Vischmarkt
zenden
ter nauwkeurige
kennisneming
vooral t.a.v. Buter

[Rechtsonder:]
Jan v. M.
gezonden 10/4 '43

Buter
HD
9/4 '43 Dit document is een verslag van een telefonische afspraak tussen een lokale ambtenaar of beheerder en Mr. Vijftigschilt van de Nederlandsche Visscherij Centrale (NVC). Het doel van de afspraak was het vastleggen van de strikte procedures voor de verwerking van aal door specifieke vishandelaren (Buter, Van Bambergen en Bergen).

Centraal staat de controle op de goederenstroom:
1. Buter: Hoewel Buter zelf een rokerij bezit, mag hij de aal die hij toegewezen krijgt of via commissionairs ontvangt, niet direct verkopen. De aal moet na het roken terug naar de visafslag voor algemene distributie. Dit voorkomt dat Buter een oneerlijk voordeel heeft of producten buiten het distributiesysteem om verkoopt.
2. Distributie: De handgeschreven instructie onderaan benadrukt dat deze notitie naar de 'Vischmarkt' gestuurd moet worden voor 'nauwkeurige kennisneming', met name wat betreft de casus-Buter. Dit suggereert dat er mogelijk onduidelijkheid of controlebehoefte bestond over de positie van Buter als zowel verwerker als kleinhandelaar. Het document dateert van april 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de voedselvoorziening onderworpen aan een streng distributiesysteem en zware bureaucratische controle door de bezetter en collaborerende instanties zoals de NVC.

De Nederlandsche Visscherij Centrale was het orgaan dat toezag op de gehele keten: van vangst tot consumptie. Vis was een schaars goed en de overheid wilde volledige controle over de hoeveelheden die werden verwerkt en verkocht om zwarte handel tegen te gaan en de rantsoenering te handhaven. Het systeem waarbij een roker verplicht is zijn eigen gerookte product terug te leveren aan de afslag, is kenmerkend voor de 'geleide economie' van de oorlogstijd, waarbij de vrije markt volledig was uitgeschakeld. De genoemde namen (Hansen, v.d. Mey, Miedema) zijn bekende namen in de vishandel, wat de authenticiteit van de administratieve werkelijkheid van die tijd onderstreept.