Getypte rapportage of memorandum (pagina 3 van een groter geheel). Vermeldt data 12 november 1942 en 2 februari 1943. -3-

1. De verdeellijsten zijn "bevroren" ingevolge machtiging van den Wethouder voor de Levensmiddelen d.d. 12 November 1942 No. 259 L.M. tot April a.s. (zie bijlage 4.).

Het is voor den aanvang van het nieuwe seizoen dus noodzakelijk om alle ingekomen verzoeken met de Verdeelingscommissie in behandeling te nemen. De Verdeelingscommissie heeft op 2 Februari 1943 den wensch geuit om voor den aanvang van het seizoen haar meening over de wijze van verdeeling, meer speciaal wat betreft de varieëring in de toewijzingen, kenbaar te maken.

Gezien de practijk van 1942 is het ten sterkste aan te bevelen, den Wethouder voor te stellen, voor aal en zoetwatervisch dezelfde regeling te volgen, als door hem voor de zeevisch is goedgekeurd, nl. gelijke toewijzingen voor straathandelaren en gelijke toewijzingen voor winkels.

Bijv. 1 toewijzing à 40 pond straathandelaren
2 " à 80 " winkels
3 " à 120 " voor
rookers en allergrootste zaken, welke ook instellingen bedienen.

De groote toewijzing voor rookers lijkt mij billijk, daar deze het voornamelijk van het aalseizoen moeten hebben.

Bovendien van gerookte aal de categorieën 1 en 2 1 toewijzing.

Ook voor garnalen zou het principe van gelijke verdeeling kunnen worden doorgevoerd.

Wanneer dit stelsel voor het nieuwe seizoen wordt gevolgd, wordt dus het stelsel van de basisjaren verlaten. Dit kan echter niet anders dan worden toegejuicht. Aangezien de kleinhandel in het algemeen niet aan de hand van hun boekhouding kon aantoonen, welke hun omzetten waren geweest, moest de Verdeelingscommissie zich aan schattingen wagen, waarbij werd afgegaan op het inzicht van de leden der Commissie in den handel van iederen [handgeschreven boven: derden] vischhandelaar. Met als gevolg felle reacties van den handel en wanorde op de Vischmarkt. Niet uit het oog moet worden verloren, dat het de Gemeente en de Rijksoverheid erom te doen is om de Dit document beschrijft een beleidswijziging in de distributie van vis tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kernpunten zijn:

• Centralisatie en Bevriezing: De bestaande distributielijsten waren "bevroren" door de Wethouder voor de Levensmiddelen.
• Standaardisatie: Men stelt voor om de toewijzingen voor aal en zoetwatervis te uniformeren, vergelijkbaar met de regels voor zeevis. Dit hield in: vaste hoeveelheden (ponden) per type ondernemer (straathandelaren, winkels, rokerijen).
• Afscheid van "Basisjaren": Voorheen werd de toewijzing gebaseerd op de omzet uit vooroorlogse jaren. Omdat kleine handelaren vaak geen sluitende boekhouding hadden, leidde dit tot willekeur (schattingen door de commissie), wat zorgde voor onrust en "wanorde op de Vischmarkt".

• Egalitair principe: Door iedereen in dezelfde categorie een gelijke hoeveelheid te geven, hoopte men de rust te herstellen en de bureaucratie te vereenvoudigen. Het document dateert uit het begin van 1943, een periode waarin de schaarste in bezet Nederland toenam en het distributiestelsel steeds complexer werd.

• Wethouder voor de Levensmiddelen: In grote steden was dit een cruciale functie tijdens de oorlog, verantwoordelijk voor de lokale voedselvoorziening en het handhaven van de distributieregels van de Duitse bezetter en de Nederlandse Rijksdienst.

• Distributie: De vissector was lastig te reguleren vanwege de aard van het product en de vele kleine zelfstandigen (straathandelaren).
• Sociale onrust: De passage over "felle reacties" en "wanorde op de Vischmarkt" getuigt van de spanningen tussen handelaren onderling en de overheid in een tijd van gebrek. Het loslaten van het stelsel van basisjaren was een pragmatische oplossing voor het gebrek aan betrouwbare historische data over de handel.