Handgeschreven concept/ontwerp (aangeduid met "concept"). [Rechtsboven:] 5 X concept

Het verdeelen van de visch onder de kleinhandelaren op den gemeent. afslag.

Toen in den loop van het jaar 1941 in overleg met de N.V.C. werd [besloten] ^overgegaan tot het instellen van^ een niet officieele verdeeling van aal en zoetwatervisch onder de A’damsche straathandelaren, kreeg de Verdeelings Commissie, welke was belast met het samenstellen van de verdeelingslijsten, [pleeg] ^de^ opdracht de toewijzingen toe te kennen in verhouding tot de omzetten van de [straat] handelaren in de basisjaren 1939 en 1940. Het bleek evenwel al spoedig [niet] mogelijk dezen opdracht uit te voeren, aangezien vrijwel geen van deze kleinhandelaren bleek te beschikken over een behoorlijke boekhouding, waaruit de exacte cijfers zouden kunnen worden geput.

Reeds toen [al] ^werd dan ook^ noodgedwongen [al] ^overgegaan^ tot het indeelen der handelaren in 2 groepen: de kleinere en de grootere handelaren. De eersten kregen een enkele toewijzing en de laatsten een dubbele. De leden der Commissie, [die hun de handel van hun vak genooten] baseerden de toewijzing [moesten hierbij afgaan] op hun persoonlijk inzicht in de zaken van hun [vak] ^twee^ vakgenooten; de ambtenaren van het Marktwezen, die leiding geven aan deze Com. moesten vanzelfsprekend op de adviezen der leden afgaan. Gezegd kan evenwel worden, dat de Com. leden, als bona fide handelaren, die zich als betrouwbaar hadden doen kennen, door hun jarenlange ervaring een goeden kijk op den handel van hun collega’s hadden gekregen.

Desondanks werden er fouten en onjuistheden begaan, hetgeen, gelet op den wankelen grondslag, waarop de indeeling [moest] was gebaseerd, ook niet te vermijden was. In den loop van den tijd moesten dan ook regelmatig correcties in de toewijzingen worden toegepast, doordat er handelaren van een enkele op een dubbele toewijzing en omgekeerd werden gebracht.

In het begin van het jaar 1942 werd van de N.V.C. mededeeling ontvangen, dat binnenkort alle A’damsche handelaren, dus ook de winkeliers, slechts via den gemm. afslag visch [onder de aandrift van de N.V.C. ge-] zou kunnen worden toegewezen [bracht, dat ten goede verdeeling van visch te] A’dam slechts mogelijk zou zijn, wanneer... [tekst breekt af] Dit document is een kladversie van een verslag of beleidsstuk over de visdistributie in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het probleem dat wordt beschreven is de administratieve onmacht: de overheid wilde vis verdelen op basis van historische omzetcijfers (1939-1940), maar de meeste straathandelaren hielden geen boekhouding bij.

Om dit op te lossen, werd een pragmatische maar arbitraire methode gekozen: handelaren werden door een commissie van vakgenoten ingedeeld in "klein" of "groot". Dit leidde onvermijdelijk tot fouten en scheve gezichten, waardoor de lijst constant moest worden bijgesteld. Het document illustreert de verschuiving van een informele regeling in 1941 naar een strengere, centraal aangestuurde distributie begin 1942. 1. N.V.C.: De Nederlandsche Visscherij Centrale. Dit was een tijdens de bezetting opgericht crisisorgaan dat de gehele visserijsector controleerde, van de vangst tot de distributie, om de voedselvoorziening (en de export naar Duitsland) te reguleren.
2. Gemeentelijke Afslag: De visafslag van Amsterdam fungeerde als centraal punt waar de schaarse vis werd binnengebracht en onder toezicht verdeeld.
3. Schaarschte: In 1941 en 1942 werd de voedselsituatie in Nederland nijpender. Vis, die aanvankelijk buiten de strenge rantsoenering viel, werd steeds belangrijker als vervanger voor vlees, waardoor de noodzaak voor een officieel verdeelsysteem toenam.
4. Straathandel: Amsterdam kende een omvangrijke groep zelfstandige visverkopers (vaak met de handkar). De overgang van vrije handel naar een strak toewijzingssysteem was voor deze groep een ingrijpende verandering.