9 april 1941 [Marginale notitie linksboven:]
Maximumprijzen van zoetwatervisch

[Rechtsboven:]
A’dam, 9/4 1941
W.I.M. 46 A/15/2 M

Voor de goede orde heb ik de eer het volgende onder uwe aandacht te brengen.

De Secretaris-Generaal voor Handel en Visscherij heeft m.i.v. 7 April jl. maximumprijzen vastgesteld voor het meerendeel der zoetwatervischsoorten. Een afschrift van deze prijzen doe ik U in bijlage dezes toekomen.

Door de Visscherijcentrale is bepaald, dat de afslag[†] een en ander heeft tot gevolg, dat op den onder mijn dienst ressorteerenden vischafslag aan de De Ruyterkade niet meer op normale wijze kan worden afgeslagen. Indien nl. de maximumprijs voor een bepaalde partij zoetwatervisch wordt gehaald, moet de afslager overgaan tot een verdeeling onder de voor die partij in aanmerking komende koopers.

Hiertoe wordt thans te mijnen kantore opgemaakt, voor welk totaal bedrag elke kooper in de jaren 1939 en 1940 op den afslag heeft gehaald. Met deze cijfers als basis, zal door de Visscherijcentrale een verdeelingspercentage voor iederen kooper worden vastgesteld, op grond waarvan dan de verdeeling der visch, welke de maximumprijs heeft gehaald zal plaatsvinden.

De hiermee in verband werkzaamheden zullen nog enkele weken in beslag nemen. Gedurende dien tijd wordt de visch door den afslager, in overleg met een uit de koopers benoemde Commissie, naar beste weten verdeeld.

Daar er, i.v.m. den gesloten vischtijd...

[Invoeging via marginaal kruisje links:]
† daire veilig wordt beschouwd en daarom ingelijksgesteld met de grossiers. Voor dezen afslag gelden derhalve de in kolom 2 gestelde prijzen. De kern van de brief is de overgang van een vrijemarktsysteem (veiling bij afslag) naar een gedistribueerd systeem onder prijsbeheersing.

1. Prijsstop: De Secretaris-Generaal heeft maximumprijzen vastgesteld. Dit was een veelvoorkomende maatregel tijdens de bezetting om inflatie en woekerprijzen (zwarte handel) tegen te gaan.
2. Einde van de veiling: Zodra een maximumprijs is bereikt, verliest het veilingsysteem zijn functie (iedereen wil immers de vis voor die maximale prijs kopen).
3. Quota-systeem: Om de vis eerlijk te verdelen, wordt gekeken naar historische gegevens. Kopers krijgen een aandeel (percentage) toegewezen op basis van hun omzet in de jaren 1939 en 1940 (vóór en aan het begin van de oorlog).
4. Overgangsfase: Omdat het berekenen van deze quota tijd kost, wordt er tijdelijk een commissie van kopers aangesteld om de verdeling "naar beste weten" uit te voeren. Dit document past in de bredere context van de Gelijkschakeling en de geleide economie tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Na de vlucht van de Nederlandse regering naar Londen in 1940, bleven de Secretarissen-Generaal achter om het land te besturen onder toezicht van de Duitse bezetter (Rijkscommissariaat).

De genoemde "Visscherijcentrale" was een van de crisisinstellingen die de productie en distributie van voedsel strikt moesten controleren. De locatie, de De Ruyterkade in Amsterdam, was de plek waar de gemeentelijke visafslag destijds was gevestigd (achter het Centraal Station). De brief toont aan hoe de bureaucratie probeerde de voedselvoorziening te reguleren terwijl de schaarste toenam.