Voorbedrukt administratief formulier (blanko).
Origineel
Voorbedrukt administratief formulier (blanko). MARKTWEZEN.
DIENST 192 ..... . MARKTAFDEELING.
STAAT VAN ONTVANGEN MARKTGELD
over de maand ............................................................ 192 .
| AANDUIDING DER MARKT | MAAND ............. 192 . | Vorige maanden | TOTAAL |
|---|---|---|---|
| Dagmarkt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | f | f | f |
| Weekmarkt. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | „ | „ | „ |
| Brandstoffenmarkt . . . . . . . . . . . . . . . . . . | „ | „ | „ |
| Aardappelenmarkt . . . . . . . . . . . . . . . . . . | „ | „ | „ |
| Melkmarkt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | „ | „ | „ |
| Fruitmarkt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | „ | „ | „ |
| Groentenmarkt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | „ | „ | „ |
| Boomen- en Bloemenmarkt . . . . . . . . . . . . . | „ | „ | „ |
| Vischmarkt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | „ | „ | „ |
| Loodsen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | „ | „ | „ |
| Vergunningen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | „ | „ | „ |
| Stalling van paarden . . . . . . . . . . . . . . . . . | „ | „ | „ |
| Totalen. . . . . . . . | f | f | f |
Overgelegde quitantiën van den Gemeente-Ontvanger:
| dd. ............................................................ | 192 , | f ................................... |
| dd. ............................................................ | 192 , | „ ................................... |
| dd. ............................................................ | 192 ; | „ ................................... |
| dd. ............................................................ | 192 , | „ ................................... |
| dd. ............................................................ | 192 , | „ ................................... |
| dd. ............................................................ | 192 , | „ ................................... |
| dd. ............................................................ | 192 , | „ ................................... |
| dd. ............................................................ | 192 , | „ ................................... |
| dd. ............................................................ | 192 , | „ ................................... |
| dd. ............................................................ | 192 : | „ ................................... |
| Totaal | f ................................... | |
| Gestort in vorige maanden | „ ................................... | |
| Totaal generaal | f ................................... |
AMSTERDAM, den ............................................................ 192 .
Gezien door den Ambtenaar belast met de Contrôle,
AMSTERDAM, den ............................................................ 192 .
De Chef-marktopzichter,
Overgenomen de hiervoren genoemde quitantiën wegens
overstorting bij den Gemeente-Ontvanger.
AMSTERDAM, den ............................................................ 192 .
De Directeur van het Marktwezen, Dit document is een ongebruikt (blanko) boekhoudkundig formulier van de Amsterdamse Dienst Marktwezen. Het diende voor de maandelijkse verantwoording van alle inkomsten uit de diverse gespecialiseerde markten in de stad.
De tabel toont een gedetailleerde uitsplitsing van de toenmalige marktactiviteiten. Opvallend zijn:
* Specialisatie: Er waren aparte categorieën voor brandstoffen (kolen/hout), aardappelen, melk en visch.
* Neveninkomsten: Naast marktgeld werd er verdiend aan de verhuur van loodsen, het verlenen van vergunningen en de "stalling van paarden" (wat wijst op het tijdperk waarin werkpaarden nog essentieel waren voor transport).
* Controlesysteem: Het formulier vereist een drievoudige verificatie: door een controle-ambtenaar, de Chef-marktopzichter en de Directeur van het Marktwezen. Tevens moest de afdracht aan de Gemeente-Ontvanger (de centrale stadskas) bewezen worden middels kwitanties. In de vroege 20e eeuw was het beheer van markten een cruciale gemeentelijke taak, aangezien deze de belangrijkste bron van voedselvoorziening en brandstof voor de stadsbevolking vormden. Amsterdam kende een strikte scheiding van markten om hygiëne en orde te bewaren (denk aan de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, geopend in 1934, of de gespecialiseerde markten zoals de Noordermarkt en de Albert Cuyp).
Dit formulier stamt uit een periode van administratieve modernisering. Het gebruik van "192 ." in de datumvelden plaatst het document in het interbellum, een tijd waarin de transitie van paard-en-wagen naar gemotoriseerd verkeer volop gaande was, maar paardenstalling blijkbaar nog een relevante inkomstenpost vormde voor de marktmeesters. Voor historici bieden dergelijke documenten inzicht in de economische omvang en de organisatiestructuur van de stedelijke handel.