Handgeschreven conceptbrief of ambtelijke notitie. 10 november 1942 (genoteerd als 10/11 1942). N.B. Doorgehaalde passages in het origineel zijn hier weggelaten voor de leesbaarheid van de definitieve tekst, tenzij essentieel voor het begrip.

Vischregeling te Amsterdam.
A’dam, 10/11 1942
W. h. M.

Onder verwijzing naar het onderhoud, dat ondergeteekende gisteravond, naar aanleiding van Uw brief dd. 8 dezer No 46A/4/24 M heeft gehad, heb ik de eer U hieronder mede te deelen dat ter uitvoering van de onderhavige regeling met den Rijks-Adviseur enz. dienovereenkomstig overleg is gepleegd, waarbij de volgende resultaten zijn bereikt.

1. Vergoeding aan deskundigen, die op de Vischmarkt werkzaamheden zullen verrichten.

Besproken is, dat deze vergoeding in geen geval door de Gemeente zal worden betaald. Ter aanvulling hierop deelen wij U mede, dat intusschen overleg is gepleegd met het Best. der N.V.C., waarbij is vastgesteld dat deze vergoeding zal worden bestreden uit de 2 cent vrachtvergoeding, in dien voege, dat daarvan 1 ½ ct. voor vrachtvergoeding en ½ ct. voor zal worden gereserveerd voor diverse onkosten, waaruit dan ook eenige vergoeding voor bovenbedoelde [deskundigen] [...]

Voor de gemeente vallen derhalve deze kosten volledig weg.

--- Het document is een ambtelijk concept waarin een financiële oplossing wordt aangedragen voor het betalen van 'deskundigen' op de Amsterdamse vismarkt tijdens de bezettingsjaren.

De kern van het schrijven is een afwijzing van financiële verantwoordelijkheid door de Gemeente Amsterdam. Men heeft een constructie bedacht waarbij de kosten niet ten laste van de gemeentebegroting komen, maar worden ingehouden op de 'vrachtvergoeding'. Van de 2 cent vrachtvergoeding per eenheid wordt 1,5 cent daadwerkelijk aan vracht besteed, terwijl 0,5 cent in een reservepot gaat voor "diverse onkosten", waaronder de vergoeding voor de deskundigen.

Het document bevat veel doorhalingen en correcties, wat wijst op een zorgvuldige formulering om politieke of juridische verantwoordelijkheid (met name de weigering van de Gemeente om te betalen) helder vast te leggen.

--- Dit document stamt uit november 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. De voedselvoorziening in Nederland stond onder strikt toezicht van de Duitse bezetter en de Nederlandse crisisorganen.

• N.V.C.: Dit staat voor de Nederlandsche Visch Centrale. Dit was het centrale orgaan dat tijdens de bezetting de inkoop, distributie en prijsvorming van vis controleerde.
• Rijks-Adviseur: Verwijst naar een functionaris van de rijksoverheid (vaak van het Departement van Landbouw en Visscherij) die toezicht hield op de uitvoering van de crisismaatregelen.
• Sociaal-economisch: De discussie over "halve centen" illustreert hoe nauwgezet de distributieketen was gereguleerd. Elke centmarge moest worden verantwoord in een tijd van schaarste en rantsoenering. De gemeente probeerde in deze periode haar autonomie en budget te bewaken tegenover de steeds dwingender eisen van de centrale (en door Duitsers gecontroleerde) instanties.