Handgeschreven concept voor een perscommuniqué (ontwerp-bekendmaking). [Rechterbovenhoek:] (5-X)

Concept Perscommuniqué

Hiermede wordt ter openbare kennis gebracht, dat m.i.v. [niet ingevuld] alle soorten visch uitsluitend mogen worden verkocht en afgeleverd op de daarvoor door den Bur. van A’dam aangewezen markten ~~en in de vischwinkels en vischhallen~~. Deze markten zijn:

• Dapperstraat
• Lindengracht (v. Dinsdag t/m Zaterdag)
• Noordermarkt (op Maandag)
• Ten Katestraat
• Nieuwmarkt
• Mosveld
• J. Evertsenstraat
• Stadionplein

[Gevolgd door een accolade bij de volgende drie locaties:]
* Waterlooplein
* Gaaspstraat
* Joubertstraat
} markten uitsluitend toegankelijk voor Joden.

Het venten ~~met visch~~, het bedienen van vaste klanten en het afleveren van visch op bestelling is m.i.v. bovengenoemden datum verboden. Vanaf dezen datum zal derhalve het publiek dat visch wil koopen, zich daarvoor ~~moeten~~ begeven naar de genoemde verkoopplaatsen. ~~Voor zoover dat mogelijk is, zorgdragen, dat~~ de visch ~~wordt~~ moet worden verkocht tegen de daarvoor vastgestelde maximumprijzen. Deze prijzen zijn:

versche aal en paling
* boven 250 gram (ten minste 2 stuks in een pond) ... 1,23
* van 125 tot 250 gram (v. 2 - 4 stuks in ½ kg) ... 0,99
* v. 70 - 125 " (ca 4-5 stuks) ... 0,82
* tot 70 gram (ca 10-12 stuks) ... 0,54 Dit document is een ambtelijk concept waarin de distributie van vis in Amsterdam strikt aan banden wordt gelegd. De belangrijkste elementen in de tekst zijn:

1. Centralisatie en Verbod: De verkoop in reguliere viswinkels en vishallen wordt geschrapt (zoals te zien aan de doorhaling). De handel wordt beperkt tot specifieke markten. Ook het aan huis bezorgen of venten wordt verboden.
2. Segregatie: Het document legt de scheiding tussen Joodse en niet-Joodse Amsterdammers vast. De markten aan het Waterlooplein (de Jodenmarkt), de Gaaspstraat en de Joubertstraat worden expliciet aangewezen als "uitsluitend toegankelijk voor Joden".
3. Prijsbeheersing: Het onderste deel van het document fungeert als een prijslijst voor "aal en paling", ingedeeld naar gewicht per stuk. Dit wijst op de schaarste en de noodzaak voor de bezetter om de prijzen in de distributieketen te controleren.
4. Correcties: De vele doorhalingen wijzen op een proces van juridische of administratieve afstemming, waarbij de regels gedurende het schrijven werden aangescherpt (bijvoorbeeld het vervangen van "wordt" door "moet"). Dit document stamt uit de periode van de Tweede Wereldoorlog (Duitse bezetting van Nederland). In de loop van 1941 voerde de bezetter, vaak in samenwerking met het lokale distributieapparaat, steeds strengere beperkingen in voor de Joodse bevolking.

Vanaf september 1941 mochten Joden in Amsterdam alleen nog op specifieke markten hun inkopen doen. De genoemde locaties (Waterlooplein in het Centrum, de Gaaspstraat in de Rivierenbuurt en de Joubertstraat in de Transvaalbuurt) lagen in de wijken waar veel Joodse Amsterdammers woonden. De maatregel was een onderdeel van het proces van isolatie en uitsluiting: Joden mochten niet meer naar reguliere winkels of algemene markten. Tegelijkertijd diende de centrale marktverkoop om de controle op de schaarse voedselvoorraad te vergemakkelijken. Dit conceptpersbericht is een direct bewijs van de bureaucratische uitvoering van de Jodenvervolging op lokaal niveau.