Handgeschreven ambtelijke notitie/memo.
Origineel
Handgeschreven ambtelijke notitie/memo. 202.
5/3 '42 Gesprek met Th. Raasmoet
medegedeeld aan Weth. Stad. Accord.
Voorgesteld mij ter zake met
Prijsbeheersching in verbinding te
stellen. Wel is waar zijn er geen
max. prijzen voor visch maar
wel max. winstmarge. Accord
Deze worden vermoedelijk bij
gecombineerde verkoop overschreden.
Accord.
6/3 '42 Mr. Bronkhof opgebeld en
mededeeling gedaan van boven vermelde
feiten. Omstandigheid dat grossier
levert niet aan normale handel
maar aan inkoop combinaties
van personeel, terwijl onder
normale handel ruimere directe
afvoer mogelijkheden voorhanden
zijn, doet vermoeden dat
grossiers aan verkoop en
inkoop combinaties voorkeur
geven omdat daarbij
gemakkelijker de aan
grossiers toegestane maximum
winstmarges kunnen worden
overschreden.
Mr. Bronkhof dankt voor
mededeeling en zegt toe
een onderzoek te zullen doen
instellen.
rep 13/3 '42
13/3 '42 De tekst beschrijft een melding van mogelijke economische fraude tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de verdenking dat groothandelaren (grossiers) de officiële distributiekanalen omzeilen.
Hoewel er voor vis op dat moment geen vaste maximumprijs gold, was er wel een wettelijk vastgestelde maximale winstmarge. De opsteller van de notitie vermoedt dat grossiers hun goederen liever verkopen aan "inkoopcombinaties van personeel" dan aan de reguliere detailhandel. Via deze constructie konden zij waarschijnlijk de winstmarges kunstmatig hoog houden of verborgen extra kosten rekenen, wat bij normale verkoop aan winkeliers eerder zou opvallen. De zaak wordt geëscaleerd naar "Mr. Bronkhof" (vermoedelijk een juridisch ambtenaar of inspecteur), die een formeel onderzoek toezegt. Dit document moet geplaatst worden in de context van de schaarste-economie in bezet Nederland (1940-1945). De "Rijksbureau voor de Prijsbeheersing" hield scherp toezicht op prijzen om zwarte handel en excessieve winsten op basisbehoeften te voorkomen.
Fraude met winstmarges en het buiten de normale markt om verhandelen van goederen was een veelvoorkomend probleem. Inkoopcombinaties van personeel waren bedoeld om werknemers van grote bedrijven van voorraden te voorzien, maar werden hier blijkbaar door tussenhandelaars misbruikt om de prijscontrole te ontduiken. De notities weerspiegelen de bureaucratische controle die de overheid probeerde uit te oefenen op de ontwrichte markt. Th. Raasmoet (of Raasnoot) Weth. Stad (Wethouder van de Stad) Mr. Bronkhof (of Bruthof). Rijksbureau
Samenvatting
De tekst beschrijft een melding van mogelijke economische fraude tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is de verdenking dat groothandelaren (grossiers) de officiële distributiekanalen omzeilen.
Hoewel er voor vis op dat moment geen vaste maximumprijs gold, was er wel een wettelijk vastgestelde maximale winstmarge. De opsteller van de notitie vermoedt dat grossiers hun goederen liever verkopen aan "inkoopcombinaties van personeel" dan aan de reguliere detailhandel. Via deze constructie konden zij waarschijnlijk de winstmarges kunstmatig hoog houden of verborgen extra kosten rekenen, wat bij normale verkoop aan winkeliers eerder zou opvallen. De zaak wordt geëscaleerd naar "Mr. Bronkhof" (vermoedelijk een juridisch ambtenaar of inspecteur), die een formeel onderzoek toezegt.
Historische Context
Dit document moet geplaatst worden in de context van de schaarste-economie in bezet Nederland (1940-1945). De "Rijksbureau voor de Prijsbeheersing" hield scherp toezicht op prijzen om zwarte handel en excessieve winsten op basisbehoeften te voorkomen.
Fraude met winstmarges en het buiten de normale markt om verhandelen van goederen was een veelvoorkomend probleem. Inkoopcombinaties van personeel waren bedoeld om werknemers van grote bedrijven van voorraden te voorzien, maar werden hier blijkbaar door tussenhandelaars misbruikt om de prijscontrole te ontduiken. De notities weerspiegelen de bureaucratische controle die de overheid probeerde uit te oefenen op de ontwrichte markt.