Officiële brief/correspondentie van de Gemeente Amsterdam. 12 mei 1943. De Administrateur, Hoofd van de Afdeeling Ass.Z. en W.A. (Assistentiezaken en Welzijnsaangelegenheden), Gemeente Amsterdam. Den Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West. Gemeente Amsterdam
Raadhuis, O.Z. Voorburgwal 197, kamer 28
Telefoon 43130, 43321 Toestel 561
Postgiro 13500 (193) Gemeentegiro 193
Men wordt verzocht, bij het antwoord nauwkeurig den datum, het nummer en de afdeeling van dezen brief te vermelden

Afd. Ass.Z. en W.A. No. V.I/91$^a$
Bijlagen:
Datum: 12 Mei 1943.

[Paars stempel:] No. 66/11/7 M. 1943 [Handgeschreven:] 13/5
[Handgeschreven potloodnotitie rechtsboven:] Th Müller [?]

Met Uw schrijven van 28 Augustus 1942 no.66/11/6 M stelde U mij een vordering op M.Presser, Marnixstraat 202 ad ƒ 53.32 ter invordering in handen.
Thans kan ik U mededeelen, dat de schuldplichtige, met wien een regeling was getroffen, aan zijn verplichting geheel heeft voldaan.
Genoemd bedrag wordt te zijner tijd op de girorekening van Uw dienst overgeschreven.
K.H.

De Administrateur,
Hoofd van de Afdeeling,
[Handtekening]

Den Heer Directeur van het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
A M S T E R D A M .W.

[Onderaan:] Stadsdrukkerij Amsterdam 25868-12-42-2000 Deze brief is een zakelijke mededeling tussen twee gemeentelijke diensten in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De afdeling Assistentiezaken en Welzijnsaangelegenheden (Ass.Z. en W.A.) laat aan de directeur van het Marktwezen weten dat een schuld van f 53,32 (vijfenvijftig gulden en tweeëndertig cent) volledig is voldaan door de schuldenaar, de heer M. Presser.

De vordering dateerde blijkbaar al van augustus 1942. Er was een betalingsregeling getroffen die nu is afgerond. Het bedrag zal via de gemeentegiro worden overgemaakt naar de rekening van het Marktwezen. Het document getuigt van de voortdurende, minutieuze bureaucratische processen van de stad, zelfs in tijden van bezetting en grootschalige vervolging. Het document is gedateerd op 12 mei 1943, een periode waarin de deportaties van Joodse burgers uit Amsterdam in volle gang waren. De genoemde persoon, Maurits Presser, woonde inderdaad op het adres Marnixstraat 202. Uit historische bronnen (zoals het Joods Monument) blijkt dat Maurits Presser (geboren in 1898) op 23 juli 1943 is vermoord in Sobibor.

Dit document werpt een schril licht op de administratieve werkelijkheid van die tijd: terwijl de systematiek van de Holocaust de Joodse bevolking verstikte, bleven gemeentelijke instanties zich tot in detail bezighouden met het innen van kleine schulden en het afhandelen van vorderingen. Het feit dat Presser de schuld nog in mei 1943 volledig had voldaan, suggereert een poging om aan alle burgerlijke verplichtingen te voldoen, slechts twee maanden voordat hij werd gedeporteerd en vermoord. De brief illustreert de "banaliteit van het kwaad" in een ambtelijke context: de normale gang van zaken ging onverstoord door terwijl de wereld van de schuldenaar instortte.