23 november 1943 (met latere marginalia tot 19 januari 1944). H. Reitsma (vermoedelijk een functionaris bij het Marktwezen). De Inspecteur van het Marktwezen te Amsterdam. [Hoofdtekst in inkt]
het rijvorm 2.45 pas wordt toegestaan, bereikt
men tenminste dat men treft die menschen
die geregeld naar de vischmarktplaats hangen
om toch vooral maar de eerste te zijn.

Aan den Heer
Inspecteur
Marktwezen.

Amsterdam,
23/11 1943
[Handtekening: H. Reitsma]

P.S. Veelal staan de menschen met guur
of regenachtig weer onder de daar aanwezige
luifel en staan dan geregeld voor de
winkels te draaien. D

[Aantekeningen in potlood]
Het bovenstaande met Hr. de Haan
besproken.
Heeft toegezegd politieassistentie
voor J. E. Straat met politieautoriteit
te zullen bespreken.
Opbergen, na inschrijving in doc.
centrale.
Dec. '43
[Handtekening: de Haan]

[Aantekeningen onderaan in kleurpotlood en pen]
[Links, blauw:] Aankomst Inspect. met Hr. de Haan
[Midden, rood kader:] [Vak met kruisjes voor archivering]
[Rechts, rood:] In bespr. met adv. de orde steller 14-12-43
[Onderaan, blauw/zwart:] Mr. [?] met Hr de Haan bespr. 19-1-44 Het document geeft een inkijk in de logistieke en maatschappelijke uitdagingen in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Vanwege de nijpende voedselschaarste ontstonden er enorme wachtrijen bij markten.

De kern van de notitie is het voorstel om de 'rijvorming' pas vanaf 02:45 uur 's nachts toe te staan. Hiermee wilde men voorkomen dat mensen de hele nacht rond de vismarkt bleven hangen ("hangen") om een gunstige plek te bemachtigen. De schrijver wijst specifiek op de overlast voor nabijgelegen winkels; bij slecht weer schuilen de wachtenden onder luifels, wat voor wanorde en hinder zorgt.

De potloodaantekeningen en marginalia tonen de bureaucratische afhandeling aan: er vindt overleg plaats met een 'Hr. de Haan' en er wordt gepoogd politie-assistentie te regelen via een 'Hr. Straat' om de openbare orde te kunnen handhaven. In november 1943 was de schaarste in Nederland groot. Voedseldistributie was strikt geregeld via bonkaarten, maar verse waar zoals vis was vaak beperkt beschikbaar, wat leidde tot lange rijen. De Dienst Marktwezen in Amsterdam had de zware taak om deze rijen te reguleren.

De term "rijvorming" was in die tijd een beladen begrip; het stond symbool voor de schaarste en de sociale spanningen onder de bevolking. De betrokkenheid van de politie ("politieautoriteit") was noodzakelijk omdat de wachtrijen vaak een broedplaats waren voor opstootjes, zwarte handel of onbedoelde samenscholingen die door de bezetter met wantrouwen werden bekeken.