Dienstbrief van de Politiepresident te Amsterdam. 22 december 1943. De Waarnemend Politiepresident te Amsterdam, Bestuursdienst, Bureau Economische Zaken. [Rechtsboven handgeschreven:] 640

Politiepresident te Amsterdam [Doorgehaald met een groot kruis]
Bestuursdienst
Bureau Economische Zaken.

Amsterdam, 22 December 1943.
Verzoeke bij beantwoording datum, letter en nummer van dit schrijven aan te halen.

Dict.v.d.H./Bor.
Groep ‘B.’
Dossier P.1/43.
Lr.E.Z.No.3588/1943.

[Paars stempel:] No. 77/1/18 M. 1943 [Handgeschreven:] 22/12

In verband met mijn telefonisch onderhoud van heden, doe ik U hierbij toekomen een strafbeschikking en bekendmaking van den Inspecteur voor de Prijsbeheersching alhier, ten name van Hendrik Gerardus VAN MOURIK, geboren te Utrecht, 11 Juni 1902, wonende Albert Cuijpstraat 128 II, koopman in aardappelen en groenten, standplaats innemende op de markt in de Albert Cuijpstraat alhier.

Aangezien door den Inspecteur voor de Prijsbeheersching, alhier, op grond van overtreding van artikel 7 van het Prijsvormingsbesluit met ingang van 27 December 1943 stillegging der bedrijfsmiddelen bevolen wordt, verzoek ik U beleefd de standplaatsvergunning van genoemden VAN MOURIK, c.q. eventueel verleende ventvergunning op gemelde markt, overeenkomstig het bepaalde in de bijgaande bekendmaking te doen intrekken.

Coll.: [Paraaf]

DE WND. POLITIEPRESIDENT,
Vld. De Opperluitenant der Staatspolitie
[Handtekening]
(Mr. S.J. v. Gelder)

Aan den Heer Directeur
van het Marktwezen,
Jan Van Galenstraat 14,
te AMSTERDAM.

[Linksonder handgeschreven in blauw:]
telefonische aanzegging
21/7 Wolff.
Stempel ingetrokken p 1/44 [onleesbaar]
telefonische aanzegging 21/7.
v. Kraaijenkamp

[Rechtsonder handgeschreven in rood:]
Best. hfd. kaart t.v.b. ingehouden
diploma etc. leg. kaart uittreksel & briefje pers.

[Stempel rechtsonder:] K 9665 M 72 - 4000-9-43 30-12-43 Dit document is een ambtelijk bevel uit de bezettingstijd (december 1943). Het betreft een strafmaatregel tegen een marktkoopman op de Albert Cuypmarkt, Hendrik Gerardus van Mourik. Van Mourik heeft artikel 7 van het "Prijsvormingsbesluit" overtreden, wat in de praktijk meestal betekende dat hij goederen boven de vastgestelde maximumprijzen had verkocht (woekerprijzen).

De straf is ingrijpend: per 27 december 1943 wordt de "stillegging der bedrijfsmiddelen" bevolen. Dit betekent dat hij zijn beroep niet meer mag uitoefenen. De Politiepresident verzoekt de Directeur van het Marktwezen daarom formeel om zijn standplaatsvergunning in te trekken. De handgeschreven notities onderaan suggereren dat de administratieve afhandeling (het innemen van de kaarten en diploma's) in de periode daarna is uitgevoerd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er in Nederland sprake van een enorme schaarste aan voedsel en goederen. Om inflatie en zwarte handel tegen te gaan, stelde de Duitse bezetter (via de Nederlandse overheidsapparaten) strikte prijsbeheersing in. De 'Inspecteur voor de Prijsbeheersching' hield hier toezicht op.

De Amsterdamse politie speelde onder leiding van de (vaak pro-Duitse) Politiepresident een actieve rol in de handhaving van deze economische verordeningen. De markt op de Albert Cuypstraat was een centrale plek waar deze controles veelvuldig plaatsvonden. Overtredingen leidden niet alleen tot boetes, maar vaak tot een beroepsverbod, zoals in deze brief gedocumenteerd. De ondertekenaar, Mr. S.J. van Gelder, was een officier bij de Staatspolitie die onder het gezag van de Politiepresident viel. De Jan van Galenstraat 14, het adres van het Marktwezen, is nog steeds de locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam.